سياست و مسائل آن مىزيست همان سرنوشت پدر خود را از حكام زمان خود ، داشته باشد زيرا پدرش امام كاظم ( ع ) على رغم اينكه نزديك به يازده سال را در زندانها و بازداشتگاههاى آنها گذراند بالاخره او را شهيد از اين دنيا ، بيرون كردند درحالىكه او از طاعت آنها خارج نشده و هيچ روزى به انديشهء بدست گرفتن قدرت ، نيفتاده بود .
عملا نيز امام رضا ( ع ) طى بيست سالى كه پس از شهادت پدر زندگى كرد انواع رنجها و سختيها و آزارها منتهى از گونهء ديگرى را از حكام زمان خود متحمل شد و سرانجام نيز بنا به آنچه از حوادث و قراين تاريخ وفاتش برمىآيد همان سرنوشتى را كه پيش از او ، پدرش ديده بود ، داشت و ما در سخن گفتن از وفات ايشان و علل آن ، به اين جنبه نيز خواهيم پرداخت .
چه بسا نيز برخورد سرسختانهء حكام با او و ديگرانى از اهل بيت ( ع ) ، علاوه بر شكاف عميقى كه آنها با اصول و بنيادهايى كه اين ائمه آنها را نمايندگى مىكردند داشتند ، ايمان و اعتقاد بخش بزرگى از مسلمانان به امامت ايشان و حقانيتشان به خلافت و پافشارى بر اينكه غصب كنندگان خلافت ( امويها و عباسيها ) از صاحبان شرعى آنها ، غصبش كردهاند و از حدودى كه خداوند متعال بر بندگانش مقرر داشته بسيار پا فراتر گذاردهاند و با اين حال بسيارى از انديشمندان به گردشان جمع مىشدند و در برابر تفوق و برترى علمى آنها ( امامان ) در تمامى زمينهها سر تعظيم فرود مىآوردند و باعث شده بود مردم شيفته آنها گشته و ايشان را سزاواران به حق خلافت و تحمل مسئوليت آن و بدست گرفتن قدرت مىدانستند . و در كنار همهء اينها سعايتهاى مغرضانهاى كه از سوى دشمنان كينتوزشان به قصد نابود كردن آنها انجام مىشد و حتى از سوى برخى عموزادگان نزديكشان صورت مىگرفت و متقابلا از سوى حكام وقت ، با مسرت و پذيرش ، با آن برخورد مىشد و اين حكام ، چنين برخوردهاى كينتوزانهاى با ايشان را گريزگاهى براى بيرون ريختن كينههاى خويش و نيز توجيهى براى فشارهايى كه بر ايشان وارد مىآوردند ، مىدانستند ولى با همهء اينها ، حكام وقت اينان ( امامان ) را از جمله خطرناكترين عناصرى تلقى مىكردند كه قدرتشان را تهديد مىكرد و - نويدبخش زوال و فروپاشى آن بود و چنان برخوردى را با ايشان داشتند كه در تاريخ ، بدتر و زشتتر از آن ، ديده نشده است .
سيرة الأئمة الاثني عشر ( ع ) ( زندگانى دوازده امام ع ) ( فارسي ) — صفحة 362
مساهمون: هاشم معروف الحسني
ص٣٦٢