سودانى ) به نام اروى و ملقب به شقراء ، و نيز گفته مىشود مادر آن حضرت به نام « نجمة » و با كنيهء ام البنين بود و نامش را تكتم نيز ذكر كردهاند كسى كه مادر آن حضرت را « تكتم » مىداند به اين بيت از شعرهايى كه يكى از شاعران در مدح آن حضرت سروده ، استفاده جسته است :
- برترين مردم از نظر شخصيت ، پدر ، قبيله و اجداد ، همانا « على » بزرگوار است كه :
- او را « تكتم » به عنوان هشتمين سمبل دانش و بردبارى و به عنوان امامى كه حجت حق است ، ارمغانمان آورد .
همچنانكه در تاريخ ولادت و وفات و نيز سن ايشان اختلاف هست در تعداد فرزندان آن حضرت نيز ، روايات مختلف است . گفته مىشود او پنج پسر و تنها يك دختر بجاى گذارد . تنها چهار پسر را نيز گفتهاند و روايت مورد ترجيح مفيد در ارشادش آن است كه او جز امام محمد جواد ( ع ) ، فرزندى نداشت همچنانكه مىگويند او دو فرزند يكى امام محمد جواد و ديگرى موسى را داشت قائل به اين تعداد فرزند ( دو فرزند پسر ) بر روايتى استفاده مىكند كه سندش به بزنطى مىرسد و در آن آمده كه او به حضرت گفته : دو سال است كه دربارهء جانشين تو مىپرسم و تو مىگويى كه جانشين من فرزند من است و در آن هنگام فرزندى نداشتى ولى امروز خداوند به تو دو فرزند داده كدام يك از آنها جانشين تست ؟ كه امام به فرزندش جواد ( ع ) اشاره مىكند .
كنيهاش ابى الحسن بود و از زبان برخى راويان آمده كه او را ابو الحسن ثانى خطاب كردهاند و نيز همانگونه كه در مقاتل الطالبيين اصفهانى آمده كنيهء آن حضرت ابو بكر بود كه در اين امر به روايت عيسى بن مهران به نقل از ابى صلت هروى اعتماد كرده كه گفته است : روزى مأمون دربارهء مسألهاى از من سؤال كرد . در پاسخ گفتم ابو بكر دربارهاش چنين و چنان مىگويد گفت : ابو بكر كيست ؟ ابو بكر ما يا ابو بكر عامة ( خليفهء اول ) ؟ گفتم : ابو بكر ما . عيسى بن مهران مىگويد : از ابى صلت پرسيدم ابو بكر شما كيست ؟ گفت : اين كنيهء على بن موسى الرضا ( ع ) است .
در هر صورت ، امام رضا ( ع ) حدود سى سال يا بيشتر با پدر بود و همه گونه محنتها و رنجهايى را كه بر پدرش امام موسى بن جعفر كه وجودش ، على رغم اينكه كارى به كار حكومت نداشت و روياروى قدرتمندان نشده بود ، نگرانى حكام را برمىانگيخت و عيششان را منغص مىساخت بطورى كه منصور ( دوانيقى ) همواره او را زير نظر داشت و
سيرة الأئمة الاثني عشر ( ع ) ( زندگانى دوازده امام ع ) ( فارسي ) — صفحة 360
مساهمون: هاشم معروف الحسني
ص٣٦٠