امام ( ع ) ، راه حلى را ارائه دادند كه طى آن امكان كموكاست در وزن درهم و دينارها يا جعل آنها را از ميان مىبرد همچنانكه نحوهء ساخت سكههاى اسلامى را با قطعات گردى از بلور كه قابل افزايش و كاهش نيست ، توضيح دادند آنگاه امام ( ع ) به او فرمودند : وقتى اين كار را كردى فرمان به وجوب معامله با آنها را صادر كن و مخالفين را به اشد مجازات تهديد نما و بدين ترتيب راه را بر پادشاه روم مىبندى و از پولهاى او بىنياز مىشوى . عبد الملك اين نظر را پسنديد و بلافاصله به سرتاسر مناطق اسلامى دستور داد تا با درهم و دينارهاى اسلامى معامله كنند و آنچه را كه از روميها در دست داشتند باطل گردانند و به پادشاه روم هم گفته شد كه تو هر كارى كه مىخواهى بكن و آنچه را كه اعراب را به آن تهديد مىكردى انجام ده . در پاسخ گفت : من هنگامى با نوشتهء خود او را بخشم مىآوردم كه پولها و سكهها و اسكناسها همه در اختيار روم بود ولى اينك ديگر نمىتوانم تهديدهاى خود را عملى سازم زيرا ديگر مسلمانان با پولهاى ما معامله نمىكنند . اين خلاصه جريانى بود كه دميرى در حياة الحيوان به نقل از « المحاسن و المساوى » بيهقى نقل كرده و جز او نيز به همين مضمون از شذرات العقود مقريزى ، نقل كردهاند .
خلاصه روايت ديگر ، از اين قرار است : به دنبال نبردهاى سخت و درگيريهاى بسيارى ميان دولتهاى روم و اسلام در مورد مرزهاى خود ، پادشاه روم عبد الملك بن مروان را تهديد كرد كه در صورت عدم واگذارى مناطقى از مرز كه مسلمانان در اختيار داشتند ، جريان پول را در مناطق اسلامى ، قطع خواهد كرد ، عبد الملك از اين تهديد ، مضطرب شد زيرا چنين كارى ، منجر به فلج اقتصاد اسلامى مىگرديد لذا بزرگان مسلمانان را گرد آورده و با ايشان در مورد راه حل اين بحران ، به مشورت و نظرخواهى پرداخت ولى آنها به نتيجهء قطعى دست نيافتند و به او توصيه كردند كه به امام باقر ( ع ) مراجعه كند ، او نيز نامهاى به ايشان نوشت و دعوتشان كرد تا نزد وى حضور يابند ، امام نيز دعوت را پذيرفت و رهسپار شام گرديد عبد الملك جريان روميها را با وى در ميان گذاشت و گفت كه در چه وضعى قرار گرفتهاند . امام ( ع ) به او فرمود : هيچ بيم و هراسى به دل راه مده به پادشاه روم پيغام فرست و از او مدت زمانى مهلت بخواه تا در مورد پيشنهادهايش تصميم بگيرى و طى اين مدت به كارگزارانت در همه جا بنويس تا همهء طلا و نقرهها را جمع آورند و حتى گوشوارههاى زنان را حاضر آورند و همينكه مقدار كافى از طلا و نقره ، فراهم گرديد اقدام به ضرب درهم و دينار كن . امام وزن هر
سيرة الأئمة الاثني عشر ( ع ) ( زندگانى دوازده امام ع ) ( فارسي ) — صفحة 228
مساهمون: هاشم معروف الحسني
ص٢٢٨