و مراد از
« كُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنا »
اين است كه ميگويند : محكمات و متشابهات همه از نزد پروردگار ما است .
« وَ ما يَذَّكَّرُ إِلَّا أُولُوا الْأَلْبابِ »
و بجز خردمندان كسى در آيات خدا فكر نكرده و متشابهات را بمحكمات برنمىگرداند .
سؤال :
چرا خداوند در قرآن متشابهاتى نازل كرده و براى چه همه آن را از محكمات قرار نداده است ؟
پاسخ :
اگر تمام آيات محكمات بودند مردم به صرف شنيدن ، اكتفاء كرده و در آنها دقت نمىكردند و برترى دانشمندان از ديگران روشن نمىشد .
قاضى ماوردى ميگويد : خداوند به آيه
« الر كِتابٌ أُحْكِمَتْ آياتُهُ »
« 1 » ( كتابى كه تمام آيات آن محكم هستند ) يادآورى مىكند كه تمام قرآن محكمات مىباشد و به آيهء
« اللَّهُ نَزَّلَ أَحْسَنَ الْحَدِيثِ كِتاباً مُتَشابِهاً »
« 2 » ( خداوند بهترين حديث را نازل كرده قرآنى كه متشابه است » بيان مىكند كه تمام قرآن متشابهات مىباشد . بنا بر اين محكم بودن ، به معناى يقينى بودن است يعنى خداوند در اثر يقينى بودن و محكم بودن معانى قرآن آن را از اعتراض و ايراد اشكال كنندگان جلوگيرى كرده است از اين نظر تمام قرآن ، محكمات است و متشابه بودن آن به اين معنا است كه از نظر خوبى و درستى و دور بودن از ايراد و تناقض برخى از آن با برخى ديگر شباهت داشته و با هم متشابه مىباشند .
هامش
( 1 ) - آيه 1 از سوره هود
( 2 ) - آيه 23 از سوره زمر