دعوت شدند كه گواهى دهند گواهى خود را پنهان دارند .
« وَ مَنْ يَكْتُمْها »
و هر كس از شما كه گواه و شاهد بوده و با علم و يقين و بدون خوف ضرر بعد از دعوت بگواهى كتمان كند
« فَإِنَّهُ آثِمٌ قَلْبُهُ »
( دل او گناهكار و خطاكار است . ) سؤال :
با اين كه گناه را تمام اعضاء او مرتكب شدهاند چرا در اينجا گناه را فقط نسبت بقلب داده است ؟
پاسخ :
از آنجا كه تصميم و قصد بر هر كارى از قلب آغاز مىشود و گناه هم ناشى از پنهان بودن شهادت است كه آن در دل انجام مىشود از اين رو نسبت گناه را به آن داده است . از آن گذشته همانطورى كه خداوند براى تمجيد ايمان آن را بقلب نسبت داده است . آنجا كه مىفرمايد :
« أُولئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمانَ »
« 1 » ( ايمان در دل آنها ثابت گشته است ) در اينجا نيز براى اين كه كاملا نكوهش از كتمان شهادت را بفهماند گناه آن را بقلب نسبت داده است .
« وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ »
خداوند به آنچه مستور و پنهان مىنمائيد دانا است .
از رسول اكرم ( ص ) نقل شده كه فرمود هر كس نزد حاكم ، شهادت دروغ دهد و يا اين كه كتمان شهادت كند كلامش تمام نميگردد مگر آنكه خداوند نشيمنگاه او را پر از آتش مىكند . « 2 » و از اينكه مىفرمايد : « هر كس به طلبكار خود اطمينان دارد . . . ، استفاده مىشود كه سند نوشتن و گواه گرفتن در مورد طلب فقط براى احتياط است و واجب نيست و اين آيه و آيات پيش از آن مىرساند كه خداوند به امور بندگان خويش از هر نظر عنايت و توجه خاصى دارد و آنان را در نادانى نمىگذارد . در اين آيات براى كسانى كه بخواهند بينا شوند و سعادتمند گردند وسائل فراهم شده است .
هامش
( 1 ) - آيه 22 از سوره مجادله .
( 2 ) - يعنى اين شخص با شهادت دروغ و يا كتمان شهادت محيطى و اجتماعى آتشين و ناآرام پديد ميآورد كه خود او نيز در آتش آن ميسوزد اضافه بر آتش آخرت .