بيان آيه 284
تفسير :
« لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ »
تصرف و تدبير آسمانها و زمين از آن خداوند است زيرا بر آنها قدرت داشته و كسى كه آنها را خلق كرده و بوجود آورده است مالك آنها است و هر گونه تصرفى را در آنها بخواهد مىتواند انجام دهد .
« وَ إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ »
و اگر شما آنچه در درون خويش داريد از اطاعت و معصيت خدا ظاهر و آشكار و يا پنهان نمائيد خداوند به آنها دانا بوده و مطابق آنها بشما پاداش مىدهد .
و بعضى گفتهاند : يعنى شما گواهى خود را اگر ظاهر يا كتمان كنيد خداوند آن را ميداند و جزاى آن را بشما خواهد داد ( ابن عباس و جمع ديگر . ) و برخى گويند : اين جمله مربوط به تمام احكامى است كه در اين سوره ذكر شده است و خداوند كسانى را كه بخواهند با آنها مخالفت كنند ميترساند و جمعى معتقدند كه :
اين آيه به آيه
« لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها »
نسخ و ابطال شده است و در اين مورد روايت ضعيفى نقل كردهاند .
ولى اين قول درست نيست زيرا لازم مىآيد كه تكليف بمافوق توانايى ، نخست جعل شده و سپس برداشته شده باشد در صورتى كه چيزى كه از توانايى خارج باشد اساساً معقول نيست كه جعل شود .
بنا بر اين ، منظور از اين آيه اوامر و نواهى است كه در مورد اعتقادات و ارادهها و چيزهايى كه بر ما مخفى است مىباشد ولى امورى كه تكليف در مورد آنها صحيح نيست مانند وسوسهها و چيزهايى كه در دل خطور مىكند و افكارى كه ترك آنها غير ممكن است به حكم عقل و سخن پيغمبر اكرم ( ص ) اصلا آيه فوق بر آنها دلالت ندارد و بيان رسول