تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 212

مساهمون:

ص٢١٢
اكرم ( ص ) اين است كه فرمود : حكم چيزهايى كه امت اسلام فراموش ميكنند و يا اينكه در درونشان پديد مىآيد برداشته شده است . بنا بر اين ممكن است گفته شود : آيه دوم معنا و مقصود از آيه اول را بيان كرده و اين پندار و توهم را از بين مىبرد كه : آنچه در دل خطور مىكند و يا افكار درونى پديد آيد كه خارج از اختيار شخص است و خداوند كسى را مكلف به آنها گرداند بر آنها مردم را كيفر كند .
« فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَشاءُ وَ يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ »
خداوند هر كه را بخواهد از فضل و رحمت خويش مىبخشد و هر كه را بخواهد از آنهايى كه سزاوار كيفرند مطابق عدالت خود عذاب مىنمايد .
« وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ »
ابن عباس گويد : يعنى خداوند بر آمرزش و عذاب كردن توانا است . ولى اين جمله عموميت داشته ( و مىرساند كه خداوند بر تمام چيزها توانا است ) و سخن صحيح در مورد چيزهايى كه در دل خطور مىكند اين است كه « خداوند بر گناهى كه در دل خطور مىكند كيفر نمىنمايد بلى اگر در دل تصميم بر گناه گرفت و بنا گذاشت كه آن را انجام دهد خداوند براى خود تصميم و عزم كيفر مىكند زيرا آن هم كارى از كارهاى قلب است ولى چون آن گناه را انجام نداده است به مقدار خود آن گناه ، عذاب نمىكند و اما درباره قصد و تصميم بر اعمال نيك و اطاعات تفضل خدا اينست كه مطابق خود آن عمل نيك به او پاداش مىدهد . چنان كه در روايات وارد شده كه هر كه انتظار نماز را داشته باشد تا وقتى كه انتظار ميكشد پاداش آن مانند اين است كه نماز را بخواند و البته اين نعمتى از نعمت هاى خداست كه به بندگانش لطف كرده است .

مناسبت اين آيه با آيات پيش

در اين كه مناسبت اين آيه با آيات قبل چيست ؟ سه قول گفته شده است : 1 - پس از آنكه در آيات پيش احكام و دستوراتى را بيان كرد در اين آيه ،