تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 480

مساهمون:

ص٤٨٠
بودند . پاره‌اى از كاغذهاى ساخت آنزمان كه اكنون به شكل كتاب باروپا وارد ميشوند لطافت خود را به خوبى حفظ كرده‌اند و مثل اين است كه امروز از كارخانه بيرون آمده‌اند . امروز هم طرز ساختن كاغذ مانند زمان قديم است و مواد اصلى آن همان پارچه‌هاى كهنه و الياف كتان و شاهدانه است ، فراهم كردن خمير كاغذ و خشكاندن ورقها نيز به طرز قديم است ، سابقا با نشاسته آنها را چسب ميزدند ولى اكنون در اروپا اين عمل را با ژلاتين انجام ميدهند ، در كاغذهاى قديمى مانند كاغذهاى اروپائى علامت و نشانه كارخانه ديده نميشود . كاغذهاى پوست مانندى نيز ميساخته‌اند ولى ما از اين نوع كاغذها در كتابهاى خطى قديمى نديده‌ايم . براى ساختن كاغذهاى الوان ابتدا خمير آن را رنگ ميزدند . در زمستان 1877 - 1878 در مصر مقدار زيادى پاپيروس و كاغذ پيدا شد كه شمارهء آنها بالغ بر يكصد هزار ورق و متعلق به 1270 سال بود ، اكنون اين كاغذها در شهر وين در كلكسيون آرشيدوك رنيه
( Regnier )
محفوظ مىباشد . از آزمايشهائى كه در آنها به عمل آمده تاريخ استعمال كاغذ بجاى پاپيروس معين شده است . بنابر مطالعات دقيق دانشمندان در ميان اين اوراق از سال 719 تا 815 فقط پاپيروس است و از سال 816 تا 912 صدى هشتاد پاپيروس و صدى بيست كاغذ و از سال 913 تا 1009 صدى ده پاپيروس و صدى نود كاغذ و از سال 1010 پاپيروس متدرجا كم شده تا سال 1106 كه به كلى از ميان رفته است . نويسندگان قديمى كاغذها را با رنك طبيعى يا الوان مصرف ميكردند و گاهى هم كاغذهائى استعمال مىكرده‌اند كه ما آنها را كاغذهاى مرمرى ميگوئيم . اين كاغذها را قبل از نوشتن با قطعه‌اى از عقيق صاف و نرم ميكردند تا نازك و بادوام شوند و كار قلم سهل شود و نقاشان هم براى اينكه بتوانند در روى آنها مينياتورى بوجود آورند يك طبقه سفيداب خالص يا مخلوط با گل سفيد روى كاغذها ميكشيدند و بعد صمغ يا سريشم ميزدند ولى اين كار معايبى داشت و آن اين بود كه