تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سفرنامه از خراسان تا بختيارى ( فارسى ) — صفحة 482

مساهمون:

ص٤٨٢
نقاش و مينياتورساز كه آثار گرانبهائى از خود بيادگار گذارده‌اند مقام و احترامى قائل شويم . اغلب اين خوشنويسان اقسام خطوط را در نهايت زيبائى مينوشته‌اند . ترتيب كتابهاى ايرانى مانند كتابهاى ما نيست ، اولا سطور از راست به چپ نوشته شده‌اند ثانيا آخرين صفحهء آنها در جاى اولين صفحهء كتب اروپائى قرار گرفته است . تقسيم كتاب به فصول و ابواب با كتب اروپائى تفاوتى ندارد و ابواب هم بوسيلهء اشكال مستطيلى از هم جدا ميشوند . گاهى هم در سرفصل نقاشى يا تذهيب ممتازى ديده مىشود كه عنوان فصل در ميان آن نوشته شده است . كتابهاى خطى گرانبهائى ديده مىشود كه در نهايت زيبائى تزيين شده‌اند يعنى هرسطرى در بالا و پائين با يكرشته شاخ و برگهاى خوش‌نمائى نقاشى شده است . در كتب نثر مطالب بهم پيوسته‌اند و هيچ جمله‌اى از سر سطر شروع نميشود ولى در كتب منظوم غالبا صفحات بستونهاى قائمى تقسيم شده‌اند كه شمارهء آنها برحسب بزرگى و كوچكى صفحه تغيير مىكند ، ما از اين نوع كتابهاى منظوم ديده‌ايم كه هرصفحه داراى دو ستون و بعضى داراى چهار الى پنج ستون هستند . گاهى هم كنار صفحات خوش‌خط را بريده و با كاغذهاى الوان حاشيه داده اند ، يكى از شاهزادگانى كه دلبستگى خاصى بخوشنويسى داشت بايسنقر ميرزا نوادهء تيمور است كه در سال 1433 درگذشته است . بقول بعضى اين شاهزاده خط ثلث را اختراع كرده و بعضى بر آنند كه او اين خط را تكميل كرده است و مكتبى ايجاد كرده كه خوشنويسى و تذهيب و نقاشى و مقواسازى و صحافى را در آن تعليم ميداده است و مولانا جعفر تبريزى كه از خوشنويسان مشهور بوده در رأس اين مكتب قرار داشته است .