« كوفه » جمع كرد و خطاب به آنان فرمودند : « هر فرد مسلمان از شما را به خدا سوگند مىدهم كه هر روز « غدير خم » از رسول خدا شنيده است قيام كند و بگويد . پس هفده نفر از مردان قيام كردند و گفتند : « هنگاميكه رسول خدا دست تو را گرفت خطاب به مردم فرمودند : « آيا مىدانيد كه من نسبت به مؤمنين از خودشان اولى و احق مىباشم ؟ مردم گفتند : آرى . رسول خدا فرمودند : « من كنت مولاه فهذا على مولاه اللّهمّ وال من والاه و عاد من عاداه . » اين روايت را احمد از عبد الملك از عبد الرحمن از زادان از ابن عمر نيز عينا نقل كرده است جز اينكه :
در اين طريق عده شهود را سيزده نفر ذكر كرده است . عبد اللّه بن احمد ابن حنبل در زيادات مسند با ذكر سلسله سند ، از ابن مغازلى و موفق ابن احمد نيز كماكان اين روايت را نقل كردهاند . احمد در مسند با ذكر سلسله سند از رباح ابن حارث نقل كرده كه گفت : « قافلهاى در « رحبه » بر على عليه السلام وارد شدند و خطاب به آن حضرت عرض كردند : السّلام عليك يا مولانا . حضرت « على » عليه السلام فرمود : « كيف اكون مولاكم و انتم قوم عرب » . چگونه مولاى شمايم و حال آنكه شما گروهى عرب مىباشيد ؟ گفتند : « از رسول خدا شنيدم كه در روز « غدير خم » مىفرمودند : « من كنت مولاه فهذا على مولاه » رباح مىگويد : « چون آنان را تعقيب كردم و از آنان سئوال كردم كيستند ؟ » گفتند : ايشان گروهى از انصارند كه ابو ايوب انصارى نيز در ميان ايشان است . ابن مغازلى نيز اين حديث را آورده است و نيز صاحب كتاب « الاصابه » در بيوگرافى ابو قدامه انصارى اين روايت را نقل كرده است و نيز در كتاب « الموالات » كه طرق حديث ( من كنت مولاه فعلّى مولاه ) را كه طريقى از ابو طفيل است نيز اين روايت آمده كه راوى گويد : در نزد « على » عليه السلام بوديم كه فرمودند : « به خدا سوگند مىدهم آن را كه در روز « غدير خم » شاهد بوده است كه رسول اكرم ( ص ) فرمود : ( من كنت مولاه فعلّى مولاه فليقم و يشهد . . . ) - پس قيام كند و شهادت بدهد . در اين هنگام هفده نفر از بقاياى اصحاب رسول اكرم قيام كردند و تماما گواهى دادند مبنى بر اينكه رسول
ينابيع المودة لذوي القربى ( على و شكوه غدير بر فراز وحى و رسالت ) ( فارسي ) — صفحة 119
مساهمون: القندوزي
ص١١٩