تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تشريح الأبدان ( فارسي ) — صفحة 133

مساهمون:

ص١٣٣
عاليه « 1 » به واسطهء اوست و غير « 2 » از اضلاع اربعهء عاليه ، و ثانيه غذاى مواضع كتفين مىدهد ، و ثالثه فرا مىگيرد جانب عضلى كه در عمق رقبه است ، و رابعه « 3 » نفوذ مىكند در سوراخ ستّه از فقرات گردن و از او تجاوز مىكند و به سر مىرسد ، و شعبهء خامسه كه اعظم شعب است مىآيد « 4 » به ابط از هر جانب و متفرّع مىشود از او چهار فرع « 5 » : فرع « 6 » اوّل متفرّق مىشود در عضلى كه بر استخوان سينه واقع است ؛ و فرع دوم در لحم رخو در مىرود و صفاقات ابطى يعنى « 7 » جوف او ؛ فرع سيم مىآيد به جانب صدر به طريق وراب ؛ فرع چهارم منقسم مىشود به سه جزو : جزوى در مىرود در عضله‌اى كه به قعر كتف واقع است ، و جزو دوم در طرف عضلهء كبيرهء ابطيه ، و جزو سيم در « 8 » مىگذرد بر عضد و مىرسد به دست و او را ابطى
هامش
( 1 ) . اضلاع اربعهء عاليه : همان چهار دندهء فوقانى سينه است . ( 2 ) . س : + او . ( 3 ) . ل : اربعه . ( 4 ) . ج : - مىآيد . ( 5 ) . ابن سينا ، دربارهء فروعات شعبهء پنجم چنين آورده است : « . . . و خود به چهار دسته تقسيم مىشود : دستهء اوّل ، جزو قسمت‌هايى است كه مفصل كتف را حركت مىدهد و در ماهيچه‌هاى بالاى استخوان سينه متفرّق مىشود . دستهء دوم ، در گوشت شل ( غده ) و صفاق زير بغل ( نسج زير بغل ) پراكنده مىشود . دستهء سوم ، از جانب سينه فرود مىآيد و به مراق ( هيپوكندر يا نردبان شكم ) مىرسد . دستهء چهارم ، كه بزرگترين آنها به سه بخش تقسيم مىگردد : بخشى در ماهيچه‌هاى داخل فرورفتگى كتف و بخشى در ماهيچه‌هاى زير بغل پراكنده مىگردد و بخش سوم كه بزرگتر است ، از بازو عبور مىكند و به دست مىرسد و آن را ابطى ( زير بغلى ) مىنامند » . ( قانون ، ج 1 ، ص 145 ) . ( 6 ) . ج ، ل ، ش : - فرع . ( 7 ) . ط : چون . ( 8 ) . س ، ن ، ط ، ل : - در .