دنيا رفت . احمد بن حنبل در سال 164 متولد و در سال 233 درگذشت .
( 1 ) 3 - مىگويد : « عمر ، ابو هريره را به خاطر دروغ بستن بر رسول خدا ، از نقل حديث منع كرد ليكن علما به احاديث دروغ او عمل مىكنند » . « 1 »
روشن است كه سياست خليفهء دوم اقتضا مىكرد كه از نقل حديث پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله جلوگيرى كند . ابو هريره را به همين علت زد . زيرا چنان كه خودش تصريح كرده خيلى از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله حديث نقل مىكرد . نه اينكه به خاطر دروغ بستن وى بر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله چنان كه اين مستدل گمان مىبرد .
( 2 ) 4 - جمع قرآن : در اين كتاب آمده : « علوى گفت : از بدعتهاى شما اهل سنت اين است كه قرآن را قبول نداريد . دليل اين مطلب اين كه شما مىگوييد : قرآن را عثمان جمع كرد . آيا رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به آنچه عثمان انجام داد ، جاهل بود » ؟ ! « 2 » سپس به اين گفتار خود ادامه مىدهد . هدف وى ابطال جمعآورى قرآن توسط عثمان ، و اثبات جمع و تدوين آن در عهد رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله است .
( 3 ) مىگوييم :
1 - واضح است كه جمعآورى قرآن توسط عثمان به معنى قبول نداشتن قرآن نيست . بنابراين براى اثبات جملهء دوم ، استدلال به جملهء اول نابجاست .
2 - عثمان قرآن را جمع نكرد بلكه او مردم را بر يك قرائت گرد آورد . اين هنگامى بود كه حذيفة بن يمان به او گفت كه از اختلاف قرائت مردم مىترسد .
امير المؤمنين على عليه السّلام نيز او را در اين كار - جمع مردم بر يك قرائت - تأييد فرمود و طبق روايتى گفت : اگر من حاكم بودم ، همين كار او را مىكردم « 3 »
هامش
( 1 ) همان ، ص 82 .
( 2 ) همان ، ص 48 .
( 3 ) ر . ك : حقايق هامّة حول القرآن ، ص 59 - 138 ؛ و ترجمهء آن : پژوهشى نو دربارهء قرآن كريم ، ص 59 - 128 .