بدر اقامت كرد و باقى را صرف رفت و آمد نمود . چنان كه در غزوهء ذات الرقاع هم پانزده شب در مدينه نبود . اين مدت در غزوهء بنى المصطلق بيست و هشت روز به طول انجاميد .
در اين اوقات نيز دشمنان مىتوانستند فرصت را غنيمت شمرند و خصوصا با حضور يهوديان ، منافقان و مشركان مدينه ، به مركز حكومت پيغمبر ( ص ) يورش برند و آنجا را به صورت برقآسا غارت كنند يا به اشغال خود درآورند .
2 . سير حوادث نشان مىدهد كه رسول خدا ( ص ) دستگاههاى اطلاعاتى قوى و فعّالى داشت كه هيچيك از تحرّكات و تجمّعات احتمالى دشمن و حتى توطئهها و نيّات تجاوزگرانه آنها از چشمان تيزبين و گوشهاى شنواى آن مخفى نمىماند . اين عوامل اطلاعاتى در مناطق مختلف دور و نزديك پراكنده بودند . پيشتر به اين مطلب اشاره كرديم .
روشن است كه تهاجم دشمن به مدينه در غياب پيغمبر ( ص ) مستلزم فراهم آوردن نيروهاى فراوان از قبايل مختلف بود . قطعا چنين تجمّع نيرويى از ديد جاسوسان پيغمبر ( ص ) پنهان نمىماند .
3 . پيغمبر ( ص ) پيمانها و معاهدات مختلفى با قبايل منطقه بسته بود . چنان كه با قبايل ساكن مدينه هم ، پيمان همكارى و حسن همجوارى امضا كرده بود و بر پايهء همين پيمانها ، آنان متعهد بودند كه به هنگام تهاجم خارجى از پيغمبر ( ص ) دفاع كنند . حال چه صورتى خواهد داشت ، اگر همهء مدينه مورد هجوم دشمن خارجى قرار گيرد ؟
4 . هنگامى كه پيغمبر ( ص ) از مدينه بيرون مىرفت ، آن را به طور كامل خالى نمىكرد . به گونهاى كه در آنجا هيچ نيروى نظامى حضور نداشته باشد كه بتواند بر اوضاع داخلى مسلّط باشد و در صورت تجاوز خارجى ، به قدر توان خود از شهر دفاع كنند تا رسول خدا ( ص ) بازگردد و زمام امور را به دست گيرد .
الصحيح من سيرة النبى الاعظم ( ص ) ( ترجمه وتلخيص ) ( سيرت جاودانه ) ( فارسي ) — صفحة 508
مساهمون: السيد جعفر مرتضى العاملي
ص٥٠٨