تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اللباب شرح فارسى بر خلاصه الحساب ( فارسى ) — صفحة 7

مساهمون:

ص٧
حكمت عبارتست از علم بحقيقت اشياء بآنطوريكه در واقع هستند به مقدار طاقت و قدرت .

[ حكمت و اقسام آن ]

آنگاه آن را به دو قسمت نموده‌اند : حكمت عملى ، حكمت نظرى . حكمت عملى : عبارتست از دانستن اموريكه مقصود از علم به آنها عمل است فلذا بايد آن امور در اختيار و قدرت سالك اين علم باشد . حكمت نظرى : عبارتست از دانستن اموريكه مقصود از علم به آنها فقط دانستن است نه عمل و مورد اينقسم چيزهائى استكه در اختيار و قدرت طالب اينعلم نباشد .

اقسام حكمت عملى :

اوّل : علم تهذيب اخلاق . دوّم : علم تدبير منزل . سوّم : علم سياست . علم اخلاق عبارتست از علم باموريكه مربوط به شخص واحد باشد زيرا هركس موظّف است كه در تهذيب صفات خود ساعى باشد . علم تدبير منزل عبارتست از علم باموريكه مربوط به انسان و كسانى است كه در منزل با وى مشارك هستند مانند پدر ، مادر و اولاد و عيال . علم سياست عبارتست از علم باعمالى كه مربوط به انسان و كسانيست كه در شهر و مملكت با وى زندگى مىكنند .

اقسام حكمت نظرى :

موجوداتى كه در تحت اختيار ما نيستند بر سه دسته‌اند : يا اصلا بمادّه محتاج نيستند كه علم باينقسم را حكمت الهى يا علم كلّى و يا فلسفه اولى و يا علم ما بعد الطّبيعه « متافيزيك » نامند مانند علم بواجب الوجود و ملائكه و عقول مجرّده . و يا در خارج فقط محتاج بمادّه هستند ولى در ذهن به آن احتياجى ندارند كه علم باينقسم را علم رياضى نامند مانند علم باعداد و علم رياضىّ خود به چهار قسم تقسيم مىشود :