بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
[ مقدمه ]
متن : مقدّمة .
شرح
[ تعريف علم حساب ]
در اين مقدّمه مرحوم مصنّف متعرّض شش امر مىشود :
اوّل : تعريف علم حساب .
دوّم : موضوع علم حساب .
سوّم : تعريف عدد .
چهارم : تقسيم عدد بمطلق و مضاف ، منطق و اصمّ ، ناقص و تامّ و زائد .
پنجم : مراتب اصول و فروع اعداد .
ششم : بيان ارقام تسعة .
متن : الحساب علم يستعلم منه كيفيّة إستخراج المجهولات العدديّة من معلومات مخصوصة .
ترجمه : حساب عبارتست از علمى كه بواسطه آن چگونگى بدست آوردن مجهولات عددى از معلومات عددى دانسته مىشود .
شرح
مثلا اگر سؤال كنند كه هفت قلم سبز با هفت قلم سرخ چقدر مىشود ؟ عدد « 7 » معلوم عددى است كه بعد از فراگرفتن قواعد حساب و دانستن قاعده جمع مجهول عددى را كه عدد « 14 » باشد از آن بدست مىآوريم .