ايفا كردند . گو سو جينگ
Cuo Shoujing )
؟ ؟ ؟ ) ، منجم بزرگ سلسلهء يوان ، به علت نفوذ و تأثيرپذيرى از آنها تقويمى را با نام شو شى لى
Shoushili )
؟ ؟ ؟ ) تأليف نمود .
اين تقويم يكى از بهترين تقويمهاى قديمى چين به شمار مىآيد كه به مدت سيصد و شصت سال مورد استفاده قرار گرفت .
نكتهء قابل ذكر ديگر آن است كه در سال 1267 م . يك منجم حكومت ايلخانى به نام جمال الدين هفت نوع ابزار اخترشناسى بسيار ارزشمند و يك تقويم با نام تقويم ده هزار ساله
Wannianli )
؟ ؟ ؟ ) را به پادشاه چين تقديم نمود . اين تقويم رسما به عنوان نخستين گاهشمار سلسلهء يوان صادر شد و به مدت چهارده سال در چين رايج بود . در سال 1279 م . نيز تقويم ديگرى با نام تقويم هوئى هوئى
Huihuili )
؟ ؟ ؟ ) تأليف شد كه بهطور مخصوص مورد استفادهء مسلمانان قرار مىگرفت .
به دنبال سياستهاى سلسلهء يوان ، در سلسلهء مينگ نيز دو ادارهء اخترشناسى سى تيان جيان ( موافق قواعد و قوانين منجمان سنتى ) كه بعدا نام اين اداره به جين تيان جيان
Qintianjian )
؟ ؟ ؟ ) تبديل شد و هوى هوى سى تيان جيان ( مطابق قواعد و قوانين منجمان مسلمان ) به كار خود ادامه داده ، كاربرد تقويم هوئى هوئى ادامه يافت و حتى پادشاهان محققان را به ترجمهء بخشهايى از اين تقويم و ديگر كتابهاى نجومى هوئى هوئى از زبان فارسى يا عربى به چينى تشويق مىنمودند ، كه خود مىتوانست عامل بسيار مؤثرى در نشر روزافزون اخترشناسى هوئى هوئى در چين باشد .
در متن چينى به جاى فرقهء مغربى ، لفظ فرقهء سراسينى
( Saracenes )
آمده و مترجم كتاب در زيرنويس شرح مىدهد كه منظور از اين فرقه همان گاهشمارى هوئى هوئى است اما در متن ايتاليايى به جاى آن ، فارس آورده شده است .
( فنگ جين يوان ، فرهنگ اسلامى و ايرانى در چين ، صص 118 - 134 )
؟ ؟ ؟ 185 - 183 ؟ ؟ ؟ 216 - 204 ؟ ؟ ؟
؟ ؟ ؟ 98 - 86 ؟ ؟ ؟
( 123 ) ص 24 ) ممالك محروسه : محروسه به معنى نگهبانى كرده شده است و ممالك محروسه ، كنايه از ملك خود است چرا كه اكثر آدمى ، متعلقات خود را حراست مىكند و در عرف كنايه از ملك پادشاهى است . ( آنندراج )
( 124 ) ص 24 ) نيّرين : تثنيهء نيّر و مراد آن آفتاب و ماه است . ( آنندراج )
( 125 ) ص 25 ) نفير : بوقى كه از شاخ گاو سازند .
( 126 ) ص 25 ) مار : ( در اينجا ) اژدها .