( 129 ) ص 25 ) اطبّا را امتحان كرده : آزمونى بوده كه توسط تاى اى يوان
Taiyiyuan )
؟ ؟ ؟ ، يعنى :
بيمارستان دربارى و بالاترين سازمان رسمى پزشكى در آن زمان ) انجام مىگرفت .
( 130 ) ص 25 ) در حكمت عملى و اخلاق به مراتب تواند رسيدن : اشاره به آزمونى دارد كه در چين به آنكه جو
Keju )
؟ ؟ ؟ ) مىگويند به معنى امتحانات سلطنتى ، اشخاصى كه در اين آزمون موفق مىشدند به مقامات عالى مىرسيدند .
( 131 ) ص 25 ) كنفوسيوس چهار كتاب از قول حكماى قديم تأليف كرده است : نام اين چهار كتاب اى
Yi )
؟ ؟ ؟ ) كتاب تغييرات ، شى
Shi )
؟ ؟ ؟ ) مجموعهء شعر ، شو
Shu )
؟ ؟ ؟ ) كتاب تاريخ ولى
Li )
؟ ؟ ؟ ) كتاب مراسم و آداب از جمله موسيقىهاى اجرا شده در مراسمهاى گوناگون است .
به كتاب اى در زبان چينى جو يى
Zhouyi )
؟ ؟ ؟ ) يا يى جينگ
Yi Jing )
؟ ؟ ؟ ) گفته مىشود ، اين كتاب براساس علم اعداد و بينش اخلاقى است ، كه در فن غيبگويى از آن استفاده مىكردند . زيرا كنفوسيوس معتقد بود كه كيهان تحول بزرگى است كه توسط واكنش دايمى دو انرژى مكمل نرينه و مادينه و در عين حال متضاد اتفاق افتاده و جهان كه حاصل اين تحول بزرگ است ، پيوسته وحدت ارگانيسمى و نيز پويايى را به نمايش مىگذارد . انسان نيز از اين جهان الهام مىگيرد و بايد با هدف درك والاترين آرمان ، وحدت انسان و آسمان ، از طريق خودكوشى از اين الگو پيروى كند .
كتاب شى نخستين مجموعهء شعر چين بهشمار مىآيد و آن عبارت است از : سيصد و پنج قطعه شعر ، كه در طى پانصد سال از سلسلهء جو غربى تا اواسط سلسلهء بهار و پاييز سروده شده است . اين كتاب نه تنها مجموعهاى از مهمترين آثار ادبى است ، از ارزش تاريخى خاصى نيز برخوردار است ، زيرا در اين كتاب زندگى اجتماعى ، قانون و نظام سلطنتى ، آداب و رسوم و فرهنگ هر قشر از جامعه نيز انعكاس يافته است .
كتاب شو كه نام ديگر آن شانگ شو
Shanguo )
؟ ؟ ؟ ) است مجموعهاى از اسناد تاريخى قديمى چين را دربر دارد . به خصوص بعضى خطابههاى فرمانروايان سلسلهء جو
Zhou )
؟ ؟ ؟ ) و شانگ
Shang )
؟ ؟ ؟ ) .
كتاب لى جى
Jiji )
؟ ؟ ؟ ) شامل مجموعهء نظريات مكتب كنفوسيوس يا رسالههاى تفسير آيين و آداب و رسوم از سلسلهء كشورهاى جنگنده
Zhanguo )
؟ ؟ ؟ ) تا سلسلههاى چين و هان
Qin Han )
؟ ؟ ؟ ) است .
؟ ؟ ؟ 176 - 173 ؟ ؟ ؟
؟ ؟ ؟ 1016 ، 589 ، 577 ، 422 ، 405 ، 351 ، 79 ؟ ؟ ؟
( فانگ يو - لان ، تاريخ فلسفهء چين ، صص 52 - 53 )