سنگچين كرد ، او را « طى » ( از ماده طوى ) خواندند . « 1 »
مسعودى : گفتهاند : اولين كسى كه به عبرى سخن گفت ابراهيم خليل بود ، آنگاه كه از سرزمين بابل سوى حران جزيره بيرون شد و او و همراهانش از فرات گذشتند و راهى شام شدند . چون از رود عبور كردند و بدين زبان سخن گفتند ، آن را عبرى گفتهاند و تورات به همان زبان نازل شده است .
گويد : ميان اسماعيليان و اسرائيليان اختلافى نيست كه اسماعيل نخستين كسى بوده كه به عربى لب گشوده و سخن گفته است ؛ زيرا نه ابراهيم و نه اسحاق هيچ يك عرب نبودهاند .
وى مىافزايد : هر چند بيشتر نسبشناسان يمنى بر اين باورند كه اولين سخنگو به زبان عربى ، يعرب بن قحطان بوده است ، قحطان عربزبان نبوده ، بلكه به زبان سام بن نوح سخن مىگفته و اسماعيل زمانى كه در ميان عمالقه پرورش يافته به زبان عربى سخن گفته است . « 2 »
نيز گويد : در رخدادهاى روزگاران گفتيم كه مردم در پارسيان آغازين اختلاف دارند ؛ گروهى بر اين باورند كه ايشان از كلدانىها هستند ، يا پادشاهى از كلدانيان بدانان رسيده است ، گروهى گويند : با برآمدن آشوريان در موصل ، پادشاهى كلدانيان فروپاشيده است ، و گروهى نيز گويند : نخستين سلطنتى كه پس از توفان در سرزمين بابل پديدار شد ، پادشاهى نمرود ستمگر و نمرودهاى پس از وى بود كه همين سخن نيز در تورات آمده است . اما خداوند عزوجل آشنايى با احوال امتهاى پيشين را براى هر كسى جز خود ناممكن دانسته و فرموده است :
أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَبَؤُا الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ قَوْمِ نُوحٍ وَ عادٍ وَ ثَمُودَ وَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ لا يَعْلَمُهُمْ إِلَّا اللَّهُ جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَرَدُّوا أَيْدِيَهُمْ فِي أَفْواهِهِمْ وَ قالُوا إِنَّا كَفَرْنا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ وَ إِنَّا لَفِي شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونَنا إِلَيْهِ مُرِيبٍ ( 9 )
« 3 » « آيا خبر كسانى كه پيش از شما بودند يعنى قوم نوح و
هامش
( 1 ) . تاريخ الامم و الملوك 11 / 542
( 2 ) . التنبيه و الاشراف 69
( 3 ) . ابراهيم 9 .