ما برگزيدهاى از فرزندان اود است » . « 1 »
ابنقتيبه : از شاهان يمن يكى ابرهة بن رائش است كه او را « ذوالمنار » گويند ؛ زيرا وى اولين كسى بود كه در راه رفتن به نبرد منارههايى افراشت تا به هنگام بازگشت راه را گم نكند . « 2 »
همو : يعرب بن قحطان همراه پسران خود به يمن رفت . او نخستين كس از آدميزادگان بود كه به زبان عربى سخن گفت و اولين كسى بود كه فرزندانش چون شاهان با جملههاى « ابيتَ اللعن » ( نفرينت مباد ) و « انعِم صباحاً » ( صبح به خير ) او را درود مىگفتند . يمنىها همه از فرزندان او هستند . « 3 »
ابن عبدالبر : ابوذر در اسلام آوردن پيشگام بود ؛ برخى گفتهاند : سومين نفر بود ، برخى او را چهارمين تن شمردهاند . از خود او روايت شده است كه گفته است : من چهارمين مسلمان بودم . گاه او را پنجمين تن نيز شمردهاند .
من گويم : ظاهراً كسى كه او را پنجمين نفر دانسته ، براى تصحيح اسلام آوردن ابوبكر به اين نظر گراييده است .
بارى ، او پس از مسلمان شدن به سرزمين خويش بازگشت ، و آنگاه به مدينه نزد پيامبر ( ص ) آمد و اولين نبردى كه در آن حاضر شد ، پس از جنگ خندق بود ، ( گويم : اما سلمان اولين بار در جنگ خندق حضور يافت ) . چون در مدينه نزد حضرت آمد ، پيامبر در نام او ترديد كرد ، و فرمود : تو ابونمله بودى ؟ گفت : من ابوذر هستم . پيامبر فرمود : آرى ، ابوذر . « 4 »
ابنقتيبه در شمارش فرزندان مروان : اما بشر بن مروان ، كنيهاش ابومروان بود و بر كوفه فرمان مىراند . هنگامى كه بصره هم به كوفه افزوده شد ، به بصره كوچيد و در آنجا
هامش
( 1 ) . لسان العرب 1 / 260
( 2 ) . المعارف 627 ؛ اين مطلب در متن عربى از طبرى نقل شده است .
( 3 ) . همان 626
( 4 ) . الاستيعاب 4 / 1654 .