مىشد . چون منصور به حكومت رسيد ، وزيرش ابوايوب موريانى را فرمان داد تا آنها را در كتابچههايى فراهم كنند و به رنگ زرد درآورند .
در روزگار شاهان عجم رسم چنين بود كه نامهها در صحيفههايى سفيد نگاشته مىشد . خراجگير هر سال صحيفهها را كه دربردارندهى مقدار ماليات دريافتى ، هزينههاى انجامشده و مبلغ واريزى به بيتالمال بود ، نزد پادشاه مىآورد و او آن را مهر مىزد و تأييد مىكرد . هنگامى كه كسرى فرزند پرويز از بوى آن صحيفهها آزرده شد ، فرمان داد تا صاحب ديوان گزارش خراج خود را جز در صحيفههايى آغشته به زعفران و گلاب نزد وى نياورد و كتابچههاى حاوى گزارش مالى و غيره ، جز در برگههاى زردرنگ نوشته نشود . « 1 »
بلاذرى از عيينه : اولين كسى كه بر وزن هفت مثقال ، سكه زد ، حارث بن عبدالله بن ابىربيعه مخزومى در روزگار عبدالله بن زبير بود . « 2 »
او از ابوزناد نقل مىكند كه عبدالملك نخستين كسى بود كه در سال گرسنگى يعنى سال 74 ق . سكهى طلا ضرب كرد . « 3 »
نيز از سعيد بن مسيب نقل مىكند كه همو اولين كسى بود كه دينارهاى نقشدار را ضرب كرد . پيش از آن سكههاى دينار از روم و سكههاى درهم از سرزمين كسرى در ايران وارد مىشد . « 4 »
و از ابوزبير ناقد نقل مىكند كه حَجّاج با ذوب كردن فلزات ، سكههايى ضرب كرد كه بر آن نوشته بود : « بسم الله الحجاج » . سال بعد بر آنها نوشت : « الله احد ، الله الصمد » . فقها سكههاى وى را ناپسند شمردند ، و به سكههاى مكروه شهرت يافت . برخى گفتهاند :
هامش
( 1 ) . فتوح البلدان
( 2 ) . همان 449
( 3 ) . همان جا
( 4 ) . همان جا .