داد . اين منطقهى مدينه دو چشمه به نامهاى « ربض » و « نجف » دارد كه هزار نخل را سيراب مىسازد . « 1 »
ثقفى : چون ابنحضرمى كه از سوى معاويه براى گرفتن بصره آمده بود ، كشته شد ، زياد ، ظبيان بن عماره را نزد على ( ع ) فرستاد و حضرت به او فرمود : بصره نخستين شهرى باشد كه به فرورفتن در آب يا آتش به ويرانى افتد ، چندان كه تنها مسجدش همانند عرشهى يك كشتى پديدار شود . سپس رو به ظبيان فرمود : در چنين هنگامهاى قرارگاه تو كجا است ؟ گفت : فلان جا . حضرت دو بار فرمود : بر تو باد كه پيرامون شهر به روى . « 2 »
خطيب بغدادى : اولين كسى كه در قبرستان قريش دفن شد جعفر اكبر فرزند منصور بود و اولين كسى كه در قبرستان بابالشام به خاك سپردند عبدالله بن على بود . قبرستان بابالشام كهنتر از قبرستان بغداد است . « 3 »
ابوالفرج اصفهانى : كميت در دمِ جان دادن به فرزندش گفت : در روايات به من رسيده است كه در آينده ، بيرون كوفه خندقى پديد آيد و گورها به هم ريزد و مردگان بيرون آيند و گورهاشان جابهجا شود ؛ بنابراين مرا در آنجا به خاك مسپار . چون مرگم فرا رسيد مرا به جايى به نام مكران ببر و آنجا در خاكم كن . اين گونه بود كه وى به سان نخستين كس ، در آنجا دفن شد ؛ جايى تا كنون به نام قبرستان اسد معروف است . « 4 »
اصمعى گويد : عبدالرحمان بن ابىبكره نخستين فرزندى است كه در بصره زاده شد ، پدرش گوسفندى چند قربانى كرد و مردم بصره را چندان طعام داد كه سير شدند . بصره در سال 14 ق . و شش ماه پيش از كوفه شهر شد . پدر آن فرزند اولين كسى بود كه در بصره نخل كاشت و گفت : اينجا سرزمين خرما است . در پى او ديگران نيز نخل كاشتند . ابومنذر گويد : نخستين خانهاى كه در بصره به فروش رفت ، سراى نافع بن
هامش
( 1 ) . معجم البلدان 4 / 252
( 2 ) . الغارات 2 / 412
( 3 ) . تاريخ بغداد 1 / 133
( 4 ) . الاغانى 17 / 30 .