ابناثير : مسلمة بن مخلّد ساعدى همراه معاويه در صفين بود و در كشتن محمد بن ابىبكر حضور داشت و معاويه او را بر مصر و مغرب گمارد و اين دو سرزمين نخستين بار براى او فراهم آمد . « 1 »
قالى : واقد بن عبدالله اولين كس در تاريخ اسلام بود كه مردى از مشركان را كشت . پيامبر ( ص ) را خبر دادند كه واقد ، عمرو بن حضرمى را كشته است ، فرمود : واقد ( افروزنده ) بر آنان جنگ افروخته است ، و اين را به فال نيك گرفت . « 2 »
ابنهشام : بنا به گفتهها ، خالد بن اعلم همپيمان مخزوميان بود و اولين كس از مشركان روز بدر بود كه شكستخورده گريزان شد . همو است كه گويد :
و لسنا على الادبار تدمى كلومنا * - - و لكن على اقدامنا يقطر الدم
« با عقبنشستن ، زخمهاى ما درمان نشود ، اما چه توان كرد كه خون برقدمهاى ما مىچكد ! » « 3 »
شيخ طوسى : ابوالسفاح بجلى اولين فرد از ياران اميرالمؤمنين ( ع ) است كه در صفين به شهادت رسيد . « 4 »
بلاذرى : عمر ، حذيفه و ابنحنيف را به خانقين گسيل داشت ، و آنجا از نخستين سرزمينهايى بود كه گشودند ، بر گردن اهل ذمه داغ زدند و خراج ستاندند . « 5 »
ابنقتيبه : چون هنگام قرار ابومسلم با يارانش فرا رسيد ، آنان همگى در يك روز از نواحى خراسان برآمدند . ايشان كه به نشان سوگوارى بر ابراهيم بن محمد بن على بن عبدالله بن عباس كه مروان او را كشته بود ، جامههايى سياه بر تن داشتند نزد وى رفتند . اولين فرماندهان سياهپوشى كه بر او وارد شدند اسيد بن عبدالله ، ومقاتل بن حكيم ،
هامش
( 1 ) . اسدالغابة 4 / 398
( 2 ) . الامالى فى لغة العرب 3 / 85
( 3 ) . السيرة النبوية 2 / 5
( 4 ) . رجال طوسى 88
( 5 ) . فتوح البلدان 268 .