داده مىشود ، ومعيارى است كه يا آن هر قياسي سنجيده مىشود ، ومحكى است كه با آن درستى ونادرستى هر دليلي شناخته مىگردد .
المنفعة 86 / 7
عبارت است از آنچه كه شوق بدان معطوف است يعنى منفعت هر چيزى همان ثمرهاى است كه شوق به سوى آن گرايش دارد . فايده ذكر آن در آغاز كتاب اينست كه دانشجو با دانستن منفعت كتاب اشتياق به تعلّم آن پيدا مىكند .
المنى 110 / 1
منى عبارتست از زيادى غذا در مرحلهء آخر خود زيرا غذايى كه وارد بر بدن مىشود از آغاز وارد شدن آن در معده از حالي به حالي ديگر درمىآيد تا آنكه بدن آن را مشابه خود سازد .
الموجود 90 / 1
موجود چيزى است كه فعل از آن انجام مىگيرد وپذيراى فعل نيز مىشود .
الموضوع 69 / 12 ، 16
موضوع عبارتست از هر لفظ دالّى كه لفظ دالّ ديگر بآن نسبت داده شود وخبر آن قرار گيرد وهمان است كه نحويان گاهى آن را « فاعل » وگاهى « مبتدأ » خوانند مانند جملههاى « خرج زيد » ، « زيد خارج » ، « زيد خرج » ، « زيد يخرج » كه در همه « زيد » موضوع است .
المولّده ( القوّة . . . ) 104 / 7 « 1 »
هامش
( 1 ) قوه مولده قوهاى است كه جنين را از منى وخون طمث ( - خون زنانگى ) بوجود مىآورد وفعل آن از آغاز آمدن منى در رحم تا انجام تكون جنين ادامه دارد . كامل الصناعة ج 1 ص 130