رهايا أدس ونصيبين بدانها رسيده ، با خود به بيت الحكمة يا دانشگاه بغداد كه در روزگار مأمون بنياد گذارده شده بود بردهاند . گويند كه نخستينبار دربار خلافت عباسى در 148 جورجيس بخت يشوع رهبر بيمارستان جندي شاپور را به بغداد خوانده است ، وأو در 152 باز بدانجا برگشت . سپس پسرش بخت يشوع را كه بهجاى پدر نشسته بود بدانجا خوانده وسرور پزشكان بغداد كردهاند وأو در 185 در گذشته است . از اين خاندان است بختيشوع بن جبرئيل بختيشوع درگذشتهء 256 ونگارندهء « رسالة إلى المأمون في تدبير البدن جوابا عن كتابه يسال ذلك » كه نسخهء كه آن در حالت أفندي ش 401 برگ 1 پ تا 95 ر به نسخ سدهء 12 است ( نوادر المخطوطات ششن 3501 ) آن را ترجمه ايست به فارسي كهن در پاريس ( كتابدارى نهم : 281 ) اين متن بسيار نزديك است به طب رضوى كه در همان كتاب ششن ( 238 ) از نسخهء دمياطى در 789 وروايت ابن الاكفانى از آن ياد شده است .
گويند كه پزشكى هندى نيز به جندي شاپور رفته وآنجا را براي روايى پزشكى ميهن خويش زمينهاى شايسته يافته است . همين دانش هندى است كه به بغداد راه يافت ونمونهء آن در فردوس الحكمة طبري چنانكه خواهيم ديد برمىخوريم . در اين دفتر است كه از رهبر بيمارستان جندي شاپور ياد مىگردد ( ص 39 ) وبيمارستان بغداد كه داستان آن را در عيون الانباء ( 1 : 174 ) مىخوانيم دنبالهء اين بيمارستان است .
( دائرة المعارف اسلامى به فرانسه چاپ دوم 2 . 146 وترجمهء عربى آن 2 : 359 در واژه « جندي شاپور » نيز در واژههاى « بيت الحكمة وبخت يشوع » - دائرة المعارف تاريخ جهان از ويليام لانگر به انگليسى ص 115 و 124 - فهرست ظاهريه 35 ) .
گفتهايم كه برنامهء دانشگاه اسكندريه در جندي شاپور وناگزير هم در بيت الحكمة بغداد بكار برده مىشده است . از اين برنامه ما مىتوانيم از روى چندين سرچشمه آگاه گرديم :
1 - فهرستى كه جالينوس براي نگارشهاى بقراط ساخته است ( سزگين 5 : 405 )
مفتاح الطب ومنهاج الطلاب — صفحة 182
مساهمون: علي بن الحسين بن هندو
ص١٨٢