علّت آرزوى دراز و درمان آن
بدان كه طول امل دو علت دارد : يكى نادانى و ديگرى دنيا دوستى ، اما دنيا دوستى چنين است كه وقتى انسان با دنيا و شهوتها و لذّتها و دلبستگيهاى دنيا انس گرفت ، جدايى از آنها بر دلش سنگينى مىكند و قلبش از ياد مرگ سرباز مىزند همان مرگى كه سبب جدايى از دنياست ، و هر چه را كه انسان خوش نداشته باشد پس مىزند ، و آدمى با آرمانهاى بيهوده همواره چيزى را آرزو مىكند كه مطابق ميل اوست و بقاى در دنيا مطابق خواست اوست ، پس همواره چنان مىپندارد ، و دار دنيا را بقا تصور كرده در پيرامون وسايل دنيا و آنچه از مال ، خانواده ، منزل ، دوستان و وسيلهء سوارى و ديگر وسايل مورد نياز ، مىانديشد ، پس دلش بر اين انديشه متمركز شده و از ياد مرگ باز مىماند و هرگز به آن نزديك نمىشود ، و اگر گاهى بر قلبش جريان مرگ و نياز به آمادگى براى مرگ خطور كند ، امروز و فردا مىكند و خود را به آينده وعده مىدهد و مىگويد : هنوز روزها در پيش دارى ، بزرگ مىشوى و توبه مىكنى ، وقتى هم كه بزرگ مىشود مىگويد : تا پير شوى ! و وقتى كه پير شد مىگويد : وقتى كه از ساختن اين سرا و عمارت ، اين زمين و باغ خلاص شوم و از اين سفر باز گردم ، و يا از دامادى و عروسى اين فرزندم و جهازيهء او فارغ شوم ، و براى او خانهاى تهيه كنم ، و از ستيز فلان دشمن كه با من درگير است رها شوم ! همواره امروز و فردا هى به تأخير مىاندازد ، هنوز وارد يك كارى نشده است و سرگرم پايان دادن آن است كه ده