داورى كنند و گويند سپاس خداى را كه پروردگار جهانيان است ، چه بسا افرادى رسوا و بسا كسانى كه پوشيدهاند ، بعضى در هلاكت و برخى رستگارند ، و بسا كسانى كه در عذابند و گروهى كه در رحمتند ، پس اى كاش مىدانستم حال من و تو آن روز چگونه است ، اين است آنچه باعث برهم زدن لذتها و بريدن شهوتها و كوتاهى آرزوها و بيدارى خفتگان ، و هشدار غفلتزدگان مىشود .
خداوند ما و شما را بر اين خطر بزرگ كمك و يارى كند و موقعيت دنيا و آخرت را همان طورى كه در دل پرهيزگاران است در دل ما نيز قرار دهد .
عمر بن عبد العزيز خطبهاى ايراد كرد . پس از آن كه حمد و ثناى الهى را بجا آورد ، خطاب به مردم گفت : اى مردم شما را بيهوده نيافريدهاند ، و مهمل وانگذاشتهاند ، و محققا شما روزى بازمىگرديد . خداوند در آن روز همه را جمع مىكند . تا ميان شما داورى كند و خوب و بد را جدا سازد ، پس آن بندهاى بيچاره و بدبخت است كه خداوند او را از رحمتش كه همه چيز را فرا گرفته و بهشتى كه پهنايش به اندازهء آسمانها و زمين است ، محروم كند ، و تنها براى كسانى فردا ايمن است كه بيمناك بوده ، تقوا داشته و اندك را به زياد ، و فانى را به باقى و بدبختى را به خوشبختى نفروختهاند . آيا نمىبينيد كه در ميان گذشتگان گروهى در هلاكتند ، و پس از شما گروهى را جاودانه به جاى خود خواهند گذاشت . آيا شما نمىبينيد كه هر روز بامداد ، و شامگاه گروهى رهسپار به جانب خدا را تشييع مىكنيد ، كه مرگشان فرا رسيده و آرزوهايشان قطع شده است و آنها را در زير خاك تيره بدون بستر و بالش نرم مىگذاريد . از همه چيز بريده و از دوستان جدا و رو در روى حساب قرار گرفتهاند ! سوگند به خدا من اين سخن را به آن خاطر نمىگويم كه در شما گناهان بيشتر از خودم سراغ دارم ، و ليكن اينها سنتهاى عادله الهى است كه ما را امر به طاعت و نهى از معصيتش فرموده است ، و من براى خود ، و شما طلب مغفرت مىكنم ، آنگاه آستينش را روى صورتش گذاشت و شروع كرد به گريه كردن آنقدر گريست كه محاسنش تر شد ، و ديگر به آن
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 497
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٤٩٧