ديوار و با دست ، قدرت ، علم ، و اراده انجام گرفته است ، و هيچ كدام از اينها كار نقاش و آفريدهء او نيست ، بلكه تمام اينها آفريدهء خداست ، و تنها كار نقاش ارتباط دادن رنگ آميزى با ديوار به ترتيب مخصوص است ، با اين حال از او بيشتر تعجب مىكنى و بزرگش مىشمارى ! در صورتى كه تو نطفهء نجس را مىبينى كه چيزى نبود ، و آفريدگار آن را در اصلاب و پشت پدران آفريد ، و بعد از آنجا بيرون آورده ، و صورتگرى كرد و چه خوب تصوير كرد ، و به اندازهء معيّنى مقرر كرد ، و چه اندازه و شكل خوبى داد ! و اجزاى همانند را به اجزاى گوناگون تقسيم كرد ، و هر استخوانى را در جاى خود استوار ساخت ، و شكل نيكويى به اعضاى بدن داد ، و ظاهر و باطن آنها را آراست ، و پىها و اعصاب را مرتّب كرد ، و براى غذايش مجرايى تعيين كرد تا وسيلهء بقاى آن شود و آن را شنوا ، بينا ، دانا ، و گويا قرار داد ، و پشت را به عنوان پايه و اساس بدن ، و شكم را وسيلهء تغذيه ، و سر را مركز قواى حسّى آفريد ، و چشمها را گشوده و طبقات چشم را فراهم كرده و شكل و رنگ و كيفيت زيبايى به آنها داد ، و بعد آنها را با پلكها حفاظت كرد ، تا پوششى براى چشمها بوده و آنها را نگهبانى كند و پاكيزه نگهدارد ، و جلو خاشاك را بگيرد ، و بعد در اندازهء يك عدسى ، صورت آسمانها را با همهء وسعت و گسترش اطراف و پيرامون آنها و دورى نواحى آنها ، نماياند كه انسان به وسيلهء همين عدسى همهء آنها را مىنگرد ، سپس گوشهايش را شكافت و آب تلخى در آن قرار داد تا شنوائيش را حفظ كند و حشرات را از گوش دفع كند ، و در پيرامون آن صدف گوش را آفريد تا صدا را جمع كند و به استخوان گوش ردّ كند به طورى كه حتّى صداى حشرات را بشنود ، و در گوش پيچ و تابها و كجيهايى قرار داده است تا حركات حشرهاى كه وارد شود طولانى و مسافت زياد باشد ، در نتيجه اگر حشرهاى قصد داشته باشد وارد گوش شود ، صاحب گوش از خواب بيدار شود . وانگهى بينى را برآمده و به شكل زيبايى وسط چهرهء آدمى قرار داد ، و دو سوراخ بينى را گشود ، و حس بويايى را در آن به وديعت نهاد تا بدان وسيله از بوهاى خوردنيها و غذاهايش
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 473
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٤٧٣