تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 380

مساهمون:

ص٣٨٠

درمان خودخواهى و كسب تواضع

بدان كه خودخواهى چيزى است كه هيچ كسى از مقدارى از آن بر كنار نيست ، و زدودن آن بر همه كس لازم است ، و تنها با آرزوى نداشتن كبر ، از بين نمىرود ، بلكه بايد معالجه كرد ، و داروهاى شفابخش را به كار بست ، و معالجهء آن دو مرحله دارد : يكى اينكه ريشهء آن را از بيخ و بن بركند ، و درخت خودخواهى را از اعماق دلش قلع و قمع كند ، دوّم آن كه با وسائل ويژه‌اى كه انسان بدان وسايل بر ديگران كبر مىورزد ، آن را بر طرف كند : مرحلهء اوّل در دستيازى به ريشهء كبر و معالجه علمى و عملى آن كه بهبودى بيمارى كبر جز با هر دوى آنها ميسر نمىشود ؛ امّا علاج علمى آن است كه خود و آفريدگار خود را بشناسد و اين خود كافى است براى از بين بردن خودخواهى ، كه خود را آن طورى كه هست ، بشناسد . بداند كه از هر خوارى خوارتر و از هر ناچيزى ناچيزتر است و جز فروتنى و خوارى را در خور نيست ، و هر گاه پروردگار خود را بشناسد ، متوجه خواهد شد كه جز خدا كسى را عظمت و كبريائى نزيبد ، اما شناخت پروردگار و عظمت و جلال او ، سخن در اين باره فراوان است ! و امّا خودشناسى نيز رشتهء درازى دارد ، و ليكن ما آنچه را در ايجاد تواضع و فروتنى سودبخش است ، يادآور مىشويم ، و در اين باره كافى است كه با معنى يك آيه از قرآن مجيد آشنا شويم ، زيرا براى كسى كه صاحب بصيرت و بينش است ، علم اوّلين و آخرين در قرآن است ، خداوند متعال فرموده است :