اندوخته مىكند ( 2 ) ، در حالى كه مىداند ، خواهد مرد ، و آن مال از بين مىرود ، و يا دشمنانش صاحب مىشوند ، با اين همه ، به خود اجازه نمىدهد كه از آن بخورد ، و صدقه دهد ، پس اين يك بيمارى قلبى بزرگى است كه معالجهاش ، به ويژه در سنّ پيرى دشوار است ، و بيمارى مزمنى است كه اميد معالجهاش نمىرود ، در صورتى كه هر چيزى علاجپذير است ، و علاج هر بيمارى به وسيلهء ضدّ آن است ، دلبستگى به خواستها با قناعت كردن بر اندك ، و صبر و پايدارى معالجه مىشود ، و آرزوى زياد به وسيلهء زياد ياد كردن مرگ ، و در بارهء مرگ همگنان و رنج زيادشان در جمع آورى مال و از بين رفتن آن مال پس از ايشان ، علاج پذير است ، و دلبستگى به فرزند را به اين ترتيب مىشود معالجه كرد ، كه توجه كنيم بر اينكه خداوندى كه او را آفريده ، روزى او را نيز آفريده است ، و بسا فرزندى كه از پدر ، مالى به ارث نبرده است ، در صورتى كه وضع او ، از فرزندانى كه ارث بردهاند ، بهتر است ، و بداند كه او براى فرزندش مال جمع مىكند و مىخواهد حال او خوب شود ، در حالى كه او بد مىشود ! و فرزندش اگر پرهيزگار و شايسته باشد ، خداوند او را كفايت مىكند ، اما اگر فاسق باشد ، مال ، او را در راه معصيت كمك مىكند ، و مظلمهاش عايد پدر مىشود ، و نيز بيمارى قلبيش را با تأمّل زياد در مورد اخبار زيادى كه در نكوهش بخل و ستايش بخشندگى و كيفرى كه خداوند براى بخل وعده داده است ، مىتواند معالجه كند ، پس شايسته است كه بداند ، گرد آوردن مال فتنهء مهمّ و آفت خطرناكى است كه صاحبش را به جانب آتش دوزخ سوق مىدهد ، و خود در دنيا و آخرت مصيبتى است ، چون نياز به پاسدارى و نگهدارى و نظارت دقيق دارد ، و راه كمال انسان را مىبندد ، جز آن مقدارى كه خدا مىخواهد ! و دورى از جمع آورى مال از بزرگترين فايدهها و آسايشهاست ، مگر به اندازهاى كه نياز است و براى حفظ آبرو ناگزير از آن است .
گويند : كسى كاسهء بزرگى از فيروزهء جواهرنشان بىنظيرى براى پادشاهى برد ، پادشاه بسيار خوشحال شد ، و به يكى از دانايانى كه نزد او بود ،
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 328
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٣٢٨