حقيقت و ماهيت دنيا براى انسان
بدان كه تنها شناخت نكوهيدگى دنيا ، تا وقتى كه ماهيت اين دنياى نكوهيده را نشناسى و ندانى كه چه چيز سزاوار اجتناب است و چه چيز شايسته اجتناب نيست ، تو را كفايت نمىكند ، پس ناگزير بايد دنياى نكوهيدهاى را كه مأمور به اجتناب از آن هستى ، بشناسى زيرا آن مورد خشم خدا و راهزن اولياى خداست .
دنيا و آخرت تو از دو حالت از حالات قلب تو است ؛ آن كه نزديك و پست است دنيا ناميده مىشود و اين حالت شامل تمام مدت پيش از مرگ است ، اما آن حالتى كه بعد از اين حالت پست و دور از آن است يعنى پس از مرگ آخرت نام دارد . پس هر چه در حال حاضر - پيش از مرگ - هدف ، نصيب ، خواسته تو باشد ، و يا از آن لذت ببرى ، اينها در مورد تو - دنيا است ، ليكن به هر چيزى كه در دنيا ميل قلبى دارى و از آن لذت و بهره مىبرى ، همهء اينها مورد نكوهش نيست بلكه به شرح زير سه قسمند :
دسته اوّل ، آنچه كه در آخرت با تو همراه است ، و نتيجهاش پس از مرگ با تو مىماند ، و آن دو چيز است : علم و عمل . مقصود از علم ، شناخت خدا و تمام صفات ، افعال ، فرشتگان ، پيامبران ، و ملكوت زمين و آسمان او ، و همچنين علم و آگاهى نسبت به شريعت پيامبر او ( ص ) ، و مقصود از عمل عبادت خالص و صميمانه براى رضاى خداست .