بدانند دنيا را خداوند خوار شمرده و براى اوليايش نپسنديده است و دنيا در نزد خدا بسيار كم ارزش است و پيامبر خدا ( ص ) پارسايى در دنيا بود ، و مردم را از فريب دنيا برحذر مىداشت . پس بر آنان لازم است كه در خوردن رعايت اقتصاد را كنند و زيادى آن را براى آخرت بفرستند ، و به قدر نياز از دنيا بسنده كنند ، و هر چه را هوس كردند ، رها كنند ، و از جامه به مقدار ستر عورت بپوشند ، و از خوراك به كمترين مقدار سدّ جوع اكتفا كنند ، و با چشمى به دنيا نگاه كنند كه او فانى و آخرت باقى است ، و از دنيا همچون مسافرى توشه بردارند ، و دنيا را خراب و بدان وسيله آخرت را آباد كنند ، و با چشم دل به آخرت بنگرند ، و بدانند كه ديرى نخواهد پاييد كه با چشم آخرت را ببينند ، و با دلها سفرى به آخرت كنند همان طورى كه مىدانند به زودى با همين بدنها سفر خواهند كرد ، و اين مدّت اندك دنيا را تحمل كنند تا مدتى دراز در نعمت باشند .
بدان كه دنيا زودگذر است ، نزديك است پايان پذيرد ، دنيا وعدهء بقا مىدهد ، و بعد وفا نمىكند ، به دنيا نگاه مىكنى مىبينى آرام ايستاده در حالى كه به شدّت مىگذرد و با سرعت كوچ مىكند ، امّا ناظر دنيا حركت او را احساس نمىكند و اطمينان پيدا مىكند ، و در موقع پايان عمر ، حسرت مىخورد ، داستان دنيا مثل سايهاى است كه در حقيقت متحرك است اما به ظاهر ايستاده ، با چشم حركتش ديده نمىشود امّا با چشم بصيرت درك مىشود .
وقتى كه نزد حسن بصرى سخن از دنيا رفت شعرى خواند :
رؤيايى در خواب و يا سايهاى است گذرا ، براستى كه شخص دانا فريب چون آن را نخورد . ( 42 ) امام حسن بن على ( ع ) دنيا را مجسّم مىكرد و مىفرمود :
اى طالبان لذّت دنيا ، دنيا بقا ندارد ، هر كس به سايهء زودگذر ، فريب بخورد ، نادان است . ( 43 ) و همچنين گفتهاند :
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 273
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٢٧٣