پيامبر خدا ( ص ) فرمود : هر كس از آبروى برادر مسلمانش وقت غيبت ، دفاع كند ، بر خداوند لازم است كه در روز قيامت از آبروى او ، دفاع كند . ( 26 ) و نيز فرمود : هر كس از آبروى برادرش بهنگام غيبت او ، دفاع كند ، حق است بر خدا كه او را از آتش دوزخ آزاد كند . ( 27 ) بدان كه انگيزههاى غيبت فراوان است ، كه ما بعضى از آنها را كه ممكن است بيان مىكنيم تا شناخته شوند و از آنها خوددارى شود :
1 - كينه و خشم 2 - يك رنگى با دوستان و خوشرفتارى با رفيقان ، و همراهى در گفتار ، زيرا وقتى كه آنان مشغول به آبروريزى ديگران مىشوند گمان مىكند كه اگر بر آنها اعتراض كند ، يا مجلسشان را ترك كند ، بر آنها سنگين مىآيد و از اطراف او پراكنده مىشوند ناچار با آنها همراه مىشود ، و اين عمل را دليل حسن رفتار مىشمارد و گمان مىبرد كه اين كار خوشرفتارى در رفاقت است ، پس ناگزير با آنها غرق غيبت مىشود ، در صورتى كه سزاوار آن است كه بر آنها اعتراض كند و اگر نمىتواند از مجلس برخيزد .
3 - او - طرف غيبت - را انسانى تصور مىكند كه ممكن است شخصيّت او را مورد حمله قرار دهد و يا زبان درازى كند يا او را نكوهش كند ، در نتيجه اقدام به غيبت مىكند تا اثر گفتههاى او را خنثى كند .
4 - به او نسبتى دادهاند كه مىخواهد خود را از آن تبرئه كند ، در نتيجه آن كسى را كه چنين كارى را كرده است نام مىبرد ، در صورتى كه حقّ آن است كه او خود را تبرئه كند ، نه آن كه ديگرى را نام ببرد .
5 - به قصد ، ضايع كردن شخصيت ديگران و فخرفروشى خود ، به اين ترتيب كه خود را با نكوهش ديگران ، بالا مىبرد ، مىگويد : فلانى نادان و بىخرد است و سخنش سست و بىاساس ، و هدفش آن است كه در ضمن اين حرفها خودش را مطرح كند و به ديگران بفهماند كه او از آن شخص برتر است ،
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 232
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٢٣٢