خرج و هزينه درين راه شوقش زياد بود . در صحراها كاروانسراها براى مسافران و بر رودخانهها پلها براى عابران ساخت . از جمله بهترين كارهاى خير سلطان ملكشاه ساختن آبانبارها در راه مكه بود كه مشكلات قافلههاى حجاج را آسان ساخت . سالى از كوفه به قصد بدرود حجاج از شهر بيرون رفت . از عذيب گذشته به سبيعه رسيد نزديك واقصه منارى ساخت كه در آن از شاخهاى آهوها و سمهاى گورخرهائى كه در راه شكار كرده بود قرار داد . اين منار تاكنون برجاست و به منار شاخها معروف است . ملكشاه كه به شكار بيرون رفت در سوم شوال بازگشت و تبى محرق از خوردن گوشت شكار در جان او افتاد و در شانزدهم شعبان وفات يافت . با مرگ ملكشاه پشت كشوردارى شكست . ميان وى و خليفه درين روزها سوءتفاهمى رخ داد كه موجب بدگمانىهائى شد از جمله علل دشمنى چنين بود كه گفته شد ملكشاه پيشنهاد كرده بود كه خليفه المقتدى از بغداد به جائى كه مىخواهد از شهر - هاى دمشق و حجاز منتقل شود . احترام و اكرام خليفه را رعايت نكرد تا آنجا كه خليفه از وى مهلت خواست ولى كار او ساخته شد و خليفه هم از انتقال باك نداشت .
مؤلف گفت : ملكشاه مىخواست دنيا را فتح كند پس امير برسق را به روم فرستاد و او به روميان چندان سخت گرفت كه در هر سال سيصد هزار دينار تعهد كردند كه به سلطان خراج بدهند . و سى هزار دينار با خوارى و بندگى رومى به وى مىپرداخت . برادرش تاج الدوله تتش را به شام روانه كرد و با او گشودن شهرهاى مصر و شهرهاى مغرب را قرارداد كرد و دو غلام خود بزان فرمانده رها و آق سنقر فرماندار حلب را مأمور ساخت كه تتش را در اين مهم يارى كنند و مطيع او باشد . سعد الدوله گوهر آئين را به فتح شهرهاى يمن و گشودن دو شهر زبيد و عدن مأمور ساخت . سعد الدوله سپاهى به يمن
تاريخ سلسله سلجوقى ( زبدة النصره ونخبة العصره ) ( فارسى ) — صفحة 79
مساهمون: فتح بن على بندارى اصفهانى
ص٧٩