مىكنيم ، همان گونه براي اوّل ماهها نيز بايد اطمينان داشته باشيم ؛ به ويژه امروزه مىبينيم تا يك صدم ثانيه كسوف وخسوفها را محاسبه مىنمايند وبراي صد سال بعد اعلام مىكنند ، آيا شايسته است كه براي اوّل ماهها به ويژه رمضان وشوّال دچار اختلاف شديد باشيم ؛ ودرهاى عقل وحساب را ببنديم وبه گواهى نادانان گوش دهيم ودر برخى از سالها 28 روز روزه بگيريم ، واز روح اسلام كه همان روح وحدت ويكپارچگى است دور شويم ؟
نكتههايى كه يادآورى آن سودمند مىنمايد توجه به اين است كه اگر أهل مغرب هلال را رؤيت نكنند محال است أهل مشرق در همان شب ماه را ببينند .
ديگر اين كه اگر چنان چه هلال با كمترين درجات حركت وفاصله منطقة البروجى بين ماه وخورشيد رؤيت شود ، محال است شب قبل قابل رؤيت باشد واگر كسى ادعاى رؤيت نمايد ، قطعا اشتباهى رخ داده است مثل اين كه قطعهاى ابر به جاى ماه ديده شده است .
نكته سوم اين كه بايد گروهى از آشنايان به فن ونجوم ، بلكه متخصّصان اين فن در ميان رؤيت كنندگان باشند تا مبادا توهّم هلال واشتباه رؤيت كنندگان پديد آيد ؛ زيرا پيامبر صلّى اللّه عليه وآله به همه مردم خطاب كرد وبه صيغه جمع فرمود : « صوموا لرؤيته ، وأفطروا لرؤيته » . پس رؤيت دست جمعى وگروهى ، پايه كار است ، وامروزه با وسايل وامكانات پيشرفته ومحاسبههاى فلكى اين امر ميسّر است ورؤيت جمعى وگروهى كار را از دست خبر واحد بيرون مىبرد .
نكته چهارم هم از قرآن به دست مىآيد كه فرمود :
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ
« 1 » . خداوند حساب هلال را به سامان وقانونمند قرار داده وآن را پيرو زمين وخورشيد گردانده وبراي آن حساب ومعادلات دقيق وعالي قرار داده است . بر ما است كه مدار قمر را به دقت محاسبه نماييم واوّل وآخر ماهها را به دست آوريم وعرصه را بر دروغگويان تنگ نماييم ، لذا برخى از فقها كه در آغاز ، حسابهاى فلكى را مردود مىدانستهاند ، سرانجام براي اطمينان واحتياط به حساب وفلك اعتماد نمودند .
باب سوم : كنگره اسلامى كه در تاريخ 27 / 11 / 1978 م در شهر استانبول برگزار شد راه حل مسأله را با شرايط زير مقرر داشت :
1 . بعد زاويهاى هلال در هنگام رؤيت كمتر از 8 درجه نباشد ؛
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) : 189 .