تهرانى قدّس سرّه كه به سال 1405 تأليف وبه سال 1406 در تهران به همت انتشارات صدرا در 152 ص رقعى منتشر شده است . در اين رسالهء ارزشمند مباحث جالبى دربارهء آيات رؤيت هلال ، سال وماه شمسي وقمري ونسىء ومعيار بودن سال ماه قمري ديده مىشود .
* * * از مجموع اين آثار ، سى رساله يعنى رسالههاى شمارهء 11 ، 12 ، 18 ، 19 ، 20 ، 21 ، 23 ، 24 ، 26 ، 27 ، 28 ، 29 ، 30 ، 32 ، 33 ، 38 ، 42 ، 47 ، 48 ، 49 ، 50 ، 52 ، 53 ، 55 ، 56 ، 57 ، 58 ، 59 ، 64 ، 69 در جلدهاى اوّل ودوم اين مجموعه تصحيح وچاپ شد . رسالههاى 43 و 46 در خاتمه ، ورسالههاى 25 و 44 هم در مقدّمهء همين جلد درج شده است . بسيارى از رسالهها هم مفقود است واز آنها خبري نيست وتا كنون به رغم فحص وجستجوى بسيار نسخهاى از آنها فرا چنگ نيامده است .
در شمارى از فهارس وكتابشناسيها رسالههايى در رؤيت هلال به برخى بزرگان نسبت دادهاند كه پس از تحقيق معلوم شد اين استنادها اشتباه است . مثلا مرحوم دانشپژوه به آقا هادي مترجم فرزند مولى صالح مازندرانى رسالهاى به نام « تعيين غرّة شهر رمضان . . . »
نسبت داده است « 1 » كه پس از تهيه وتحقيق آن ، متوجه شديم كه رسالهاى مستقلّ در رؤيت هلال نيست بلكه پارهاى از شرح كافى اوست كه هنوز چاپ نشده است . اين دست رسالهها هم در اين فصل معرّفى شد ، ولى به جاى شماره ، جلو نام مؤلّفان آنها ستاره نهادهايم تا معلوم باشد چنين رسالههايى وجود خارجي ندارد ومحض تنبيه بر خطاى كتابشناسيها وفهارس از آنها ياد شده است .
گفتنى است كه حدود دو سوم اين رسالهها در ذريعة معرفى نشده است وما براي شناسايى آنها وقت وفرصت بسيار صرف كردهايم . فرصتى كه بر ناآشنايان به اين قبيل كارها ابدا قابل تصور نيست .
با عنايت به اين بخش وجلدهاى سوم وچهارم رؤيت هلال معلوم مىشود كه كارهاى تكرارى وتنكمايه در اين زمينه بسيار انجام شده است . اشكال ديگر اين گونه كارها اين است كه شمارى از آنها مخاطب مشخصى ندارد ؛ زيرا براي عموم مردم استدلالهاى فقهى
هامش
( 1 ) . فهرست كتابخانه مركزى دانشگاه تهران ، ج 16 ، ص 486 .