اختلاف داشته باشد واتفاقا در همان يك روز نوسان قيمت نفت شديد باشد ، چقدر دعاوى حقوقى به همراه خواهد داشت وهمين طور اعلام صلح وآتش بس و . . . .
- حال با اين أوصاف چه شده كه گروهى بر طبل اختلاف افقها مىكوبند ودلائلشان چيست معلوم نيست ، زيرا لفظ « الناس » در
« مَواقِيتُ لِلنَّاسِ »
عام است شامل همهء انسانها در تمامى زمانها ومكانها مىشود وهيچ دليلي بر موسمى بودن يا موقت بودن آن يافت نشد ونمىشود . . . .
- به عبارت ديگر همين كه در كنار رؤيت ، راههاى ديگر خصوصا حكم حاكم را قرار دادهاند براي اين است كه رؤيت ماه براي همهء أهل زمين يكى است ووقتي در گوشهاى از جهان ماه ديده شد آن شب براي تمام شهرها ، چه غرب وچه شرق آن ، شب اوّل ماه است . . . .
- روايات متعددى دلالت مىكند كه امكان رؤيت هلال در وسط روز ، پيش از ظهر وبعد از ظهر ، وجود دارد وفقيهان نيز بر طبق اين روايات آن را امرى ممكن دانستهاند وبه تبع روايات ، پيرامون آن بحث كردهاند كه اگر قبل از زوال ديده شود روزه چه حكمي دارد واگر بعد از زوال ديده شود چه حكمي .
ولى مسلما اين سخن غلط است وهلال اوّل ماه در پيش از ظهر ويا پس از ظهر قابل رؤيت نيست وروايتهايى كه چنين مطلبي را بيان مىكند يا بايد توجيه شود ويا به كنارى نهاده شود . . . .
- همان گونه كه روايتهاى عدد رد شده است ، بلكه اين روايتها توجيهشان راحتتر است ، زيرا محملهاى گوناگون دارند وقرينههايى نيز بر اين محملها وجود دارد ، زيرا در أكثر آنها لفظ زوال وجود دارد كه خيال شده مراد از آن زوال شمس يعنى ظهر مىباشد ، در حالي كه مىتواند مراد از زوال ، زوال حمرهء مشرقيه يا زوال حمرهء مغربيه يا شفق باشد . يا ممكن است مراد از زوال ، زوال شمس به معناى غروب كردن آن باشد . روايتهاى ديگرى هم كه در آنها وسط النهار ونظير آن موجود است ، احتمالا نقل به معناهايى باشد كه از سوى راوىها صورت گرفته است ، زيرا آنان زوال را به معناى ظهر معنا مىكردهاند وبه همين جهت آنچه را كه از ألفاظ امام عليه السّلام فهميدهاند نقل به معنا نمودهاند وگرنه امام معصوم وداراى علم الهى ، سخن نمىگويد كه بطلانش امروزه واضح وروشن باشد . . . .