ب ) برخى از آنها در خارج از إيران وتحصيل آن در آن زمان ناميسّر بود مانند رسالهء ميسى به شمارهء 16 در فصل اوّل .
ج ) شمارى أخيرا تأليف ومنتشر شدهاند وهنگام نشر جلدهاى اوّل ودوم أساسا وجود نداشتهاند ، مانند رساله الأفق أو الآفاق به شمارهء 65 .
د ) تعدادى تنكمايه ، سست ، ضعيف ومغلوط ونتيجة غير واجد شرط درج در اين مجموعه بودهاند ، مانند رسالهء مغرب وهلال به شمارهء 51 .
در اين فصل بيش از هفتاد رسالهء مستقلّ وبيش از چهل مقاله در رؤيت هلال شناسانده شده است .
حقيقت آن است كه در ميان رسالههاى تأليف شده در سالهاى أخير دربارهء رؤيت هلال ، آثار سست ، پرغلط ، بىمحتوا ومصداق بارز تكرار مكرّرات وتطويل بلا طائل كم نيست .
از باب نمونه در يكى از مقالههاى مطبوع در يكى از مجلّههاى فقهى دربارهء بحث ما سخنى آمده است كه به حق بايد دربارهاش گفت : ممّا يضحك الثكلى وممّا يبكى العريس ! واز مطالب ومباحث دورهء پنج جلدي رؤيت هلال به خوبى روشن مىشود كه بسيارى از اين سخنان از لاطائلات وچرنديات است ! « 1 »
نويسنده مقالهء مزبور نوشته است :
- اين شك وترديد به جاهاى ديگر نيز سرايت مىكند وپيوسته مىپرسند : آيا شب قدر دو شب است يا يك شب ؟ آيا ملائكة براي ايرانيان در يك شب نازل مىشوند وبراي حجازيان در شب ديگر ؟ « 2 » و . . . .
- . . . از اين جهت اختلافى بروز نمىكند ، ولى بر مبناى قرآن ، ماههاى هلالي وسالهاى قمري نيز مىتواند وبلكه بايسته است كه مبناى تقويم وگاه شمار باشد . حال فرض كنيد كشورى از ديگرى نفت براي تحويل در اوّل محرم بخرد واوّل محرم يك روز
هامش
( 1 ) . در كتاب ثبوت الهلال طبقا لقول الفلكي ، ص 18 - 36 ، به برخى از ديگر نمونههاى مطالب سست وضعيف دربارهء رؤيت هلال اشاره شده است .
( 2 ) . چه كسى گفته است كه ملائكة در شب قدر بر مردم نازل مىشوند ؟ ! روشن است كه ملائكة در شب قدر بر حجّت خدا يعنى در زمان ما بر حضرت ولى عصر ( عجّل الله فرجه ) نازل مىشوند نه بر ايرانيان وحجازيان ! ؟
رك : الإمامة الإلهية ، ج 3 ، ص 386 - 400 ، الفصل السابع . شگفتآور است چگونه كسى كه اين قدر از معارف ديني بىبهره است به خود اجازه مىدهد اين گونه در مباحث پيچيده وسنگين اظهار نظر وقلمفرسايى كند ! !