خورشيد است ( طول سماوي در بسيارى از موارد شبيه به طول جغرافيايى است به استثناى اينكه طول سماوي مربوط به آسمان است ) . بدين ترتيب ، براي تعيين ماه جديد اسلامى فقط كافى است كه دقيقا طولهاى سماوي ماه وخورشيد به هنگام نيمه شب مقايسه شوند :
اگر طول سماوي ماه بزرگتر باشد ، ماه بعدى بايد با غروب خورشيد شروع شود ودر صورتي كه طول سماوي ماه هنوز به طول سماوي خورشيد نرسيده است ، بايد تا 24 ساعت ديگر يعنى تا نيمه شب بعد منتظر بمانيم ودوباره طولهاى آنها را با هم مقايسه كنيم .
هماهنگى تاريخهاى اسلامى وگريگورى
بايد توجه شود كه در معادل سازى تاريخهاى اسلامى با تاريخهاى گريگورى ، واقعا معمولتر آن است كه تاريخ گريگورى را از سپيده دم در نظر بگيريم .
چنين قراردادى را براي بقيهء اين مقاله رعايت خواهيم كرد . بنابراين ، به منظور محاسبهء تاريخ گريگورى بر أساس صبح ماه اسلامى نو ، بايد دو روز به تاريخ طلوع قمر نو افزوده شود .
بايد تأكيد كنيم براي آنكه بدانيم هلال ماه چه موقع رؤيت خواهد شد ، نبايد قانون فوق را الزاما راهنمايى دقيق تلقّى كنيم . امّا ، اگر نيمه شب زمان جهانى ( ) به عنوان « لحظهء پيدايش » در نظر گرفته شود ، معمولا اولين ظهور شفاف هلال در آسمانهاى آسيا ، آفريقا واروپا خبر از شروع ماه ( 30 روز ) نو مىدهد .
در اين زمينه استثناهايى اجتنابناپذير وجود دارد . چون مدار ماه بيضى است ( نه دايره ) ، لحظاتى وجود دارد كه ماه تندتر از حد معمول حركت مىكند ؛ لذا امكان دارد كه هلال بعد از نيمه شب متولد شود ودر نتيجة به تقريب 14 تا 17 ساعت بعد در هنگام غروب آفتاب احتمالا در شمال غربى آفريقا رؤيت شود . با وجود اين ، فقط براي چند دقيقهء مهم قابل رؤيت خواهد بود كه اكثريت مردم به آن توجّهى ندارند وحتى در مكانهاى شرقىتر هلال كمتر آشكار خواهد شد .
برعكس ، امكان دارد كه هلال اندكى قبل از نيمه شب زمان جهانى متولد شود بدون آنكه در هيچ كجاى شرق اقيانوس اطلس در طي شامگاه بعد ، مشاهده شود ؛ زيرا هلالي كه از عمر آن فقط 18 يا 19 ساعت مىگذرد ، هميشه قابل رؤيت نخواهد بود . مع ذلك ،