( 7 ) تحقيقى در مورد وضع تقويم قمري در إيران *
( دكتر تقى عدالتى ) تقويم رسمي كشور تاكنون دچار لغزشهايى بوده است كه عمدهء آنها به نحوهء محاسبهء آغاز ماههاى قمري مربوط است . از آن ميان وبه عنوان مثال ماه رمضان وشوّال سال 49 ش ، رجب وماه رمضان سال 55 ش ، رجب وشوّال سال 58 ، شوال سال 59 ، جمادى الآخرة ورجب سال 61 ، ذي الحجهء سال 62 ، ذي الحجهء سال 65 ، محرّم سال 67 وهمچنين شعبان سال گذشته را مىتوان نام برد . براي پى بردن به علت اين اختلافها ويافتن راه حلى براي آن لازم است ابتدأ بر تاريخ تقويمنويسى در إيران از سال 1295 تا سال 1371 ش نظري بيفكنيم .
تقويم رسمي كشور إيران از سال 1295 تا سال 1305 توسط آية اللّه دكتر حبيب اللّه ذو الفنون تهيه واستخراج مىشد . از سال 1305 تا 1308 به علت نابسامانيهاى سياسي ، هيچ تقويمى با عنوان تقويم رسمي إيران عرضه نمىشد . امّا از سال 1308 ش شش تقويم به چاپ مىرسيد كه عبارت بودند از تقويمهاى حاج نجم الدولة غفارى ، ميرزا محمود خان نجم الملك ، آقاى پيوندى ، آقاى جهانبخش ، آقاى مصباح وآقاى ذو الفنون . تا سال 1323 ، تقويمهاى أبو القاسم نجم وسيد جلال الدين تهرانى ( از شاگردان آية اللّه ذو الفنون ) ، حاج احمد شيرازي وعبد الحسين خراساني نيز به تقويمهاى قبلي افزوده شد .
اما در سال 1323 بر اثر اختلافى كه بين تقويمها پديد آمد ، به دستور نخست وزير وقت ،
هامش
( 1 ) * فصلنامهء مشكاة ، شمارههاى 36 - 37 ، ( پاييز وزمستان 1371 ) ، ص 113 - 115 .