فصل أول : ماه وسال قمري
قرآن كريم از ماه ، هلال ، منازل ماه و . . . بارها سخن به ميان آورده وذيل هر آية هدفى را تعقيب كرده است ؛ از جمله :
هُوَ الَّذِي جَعَلَ الشَّمْسَ ضِياءً وَالْقَمَرَ نُوراً وَقَدَّرَهُ مَنازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسابَ ما خَلَقَ اللَّهُ ذلِكَ إِلَّا بِالْحَقِّ
« 1 » .
وفرمود :
فالِقُ الْإِصْباحِ وَجَعَلَ اللَّيْلَ سَكَناً وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْباناً ذلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ
« 2 » .
هم چنين فرمود :
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ . . .
« 3 » .
وفرمود :
الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبانٍ
« 4 » .
بر اين پايه نخست تذكر أموري چند لازم به نظر مىآيد :
1 . مدار حركت زمين برگرد خورشيد عبارت است از : صفحهء منطقة البروج .
2 . گردش نجومى ماه به دور كرهء زمين از مغرب به مشرق برابر 27 روز وتقريبا 8 ساعت ، ومدت گردش هلالي آن برابر است با مدت ياد شده به اضافهء حركت كره زمين كه مجموعا 29 روز وتقريبا 13 ساعت ( يك ماه هلالي ) است . ماه هر درجه را در دو ساعت طي مىكند .
3 . روز وشب : ابتداى روز وشب نزد عرب ومسلمانان عبارت است از : آغاز حركت
هامش
( 1 ) . يونس ( 10 ) : 5 .
( 2 ) . انعام ( 6 ) : 96 .
( 3 ) . بقرة ( 2 ) : 189 .
( 4 ) . رحمن ( 55 ) : 5 .