أهل بيت ، ومذهب بوحنيفه وشافعي است وأصحاب ايشان .
بهرى دگر گفتند : هر كه در اوّل ماه رمضان مقيم باشد ، واجب بود بر أو كه ماه تمام روزه دارد ، سواء اگر در ميانه ، سفر كند واگر نه . واگر در ميانهء ماه أو را سفري پيش آيد ، در سفرش روزه بايد داشتن ، واين قول نخعى وسدّى وقتادة است ومذهب ابن سيرين وعبيدة السلماني است . واز أمير المؤمنين علي عليه السلام در اين روايتي آوردند . ومذهب درست ، قول اوّل است وعامّهء علما ومفسّران ، دليل بر صحّت أو از ظاهر قرآن قوله :
فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ
واين « لام » تعريف عهد است ، أشارت به جمله ماه وايشان چنان مىنمايند كه معنى آن است كه : من شهد منكم أوّل الشهر فليصمه كلّه ، واين عدول است از ظاهر .
دگر آن كه : اگر به اوّل بر أو واجب شود ، وآخر به عذر سفر أو را روزه نشايد گشادن ، بايد كه آن كس كه به اوّل ماه تن درست باشد در ميانه بيمار شود ، أو را نيز روزه نشايد گشادن حملا على المسافر ، واين خلاف اجماع است .
دگر آن كه : حق تعالى اين عموم
فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ
را تخصيص كرده بقوله :
وَمَنْ كانَ مَرِيضاً أَوْ عَلى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِنْ أَيَّامٍ أُخَرَ
وإلّا اين تكرار را فايده نباشد .
دگر آن كه : حق تعالى مريض ومسافر را در يك قرن درآورد ، گفت : هر كه بيمار باشد يا مسافر ، جمع كرد ميان ايشان در وجوب افطار أو در رخصت افطار ، على خلاف بين الفقهاء ، تفريق كردن ميان ايشان در بعضي احكام بىدليل ، وجهي ندارد .
دگر آن كه : عبد الله عبّاس روايت كرد كه ، رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم عام الفتح در ماه رمضان از مدينه بيرون آمد ، چون به كديد رسيد روزه بگشود . وشريك روايت كرد از أبو إسحاق كه :
أبو ميسره در ماه رمضان بيرون آمد ، چون به پل رسيد آب بخواست وبازخورد ، وشعبى در ماه رمضان سفر كرد به باب الجسر روزه بگشاد « 1 » .
5 . فقه القرآن ، للراوندي قدّس سرّه ( م 573 ) :
ومن قال : إنّ قوله تعالى :
وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ
يدلّ على أنّ شهر رمضان لا ينقص أبدا ، فقد أبعد من وجهين : أحدهما : لأنّ قوله
وَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ
معناه ولتكملوا عدّة الشهر ، سواء كان
هامش
( 1 ) . روض الجنان ، ج 3 ، ص 32 - 33 .