ملازمهاى بين آنها نيست وثبوت حلول ماه نزد مرجع به معناى ثبوت آن نزد مقلّدانش نيست وهمچنين است عكس آن .
بنابراين ، اعلام حلول ماه از « خيرات » و « مغفرت » نيست كه به مقتضاى آيات شريفه
فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ *
« 1 » و
سارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ
« 2 » براي آن مسابقه دهيم واز همديگر سبقت بجوييم ودر آن تسرّع كنيم .
سيد محمّد مجاهد در مصابيح فرعى را ذكر مىكند كه براي اين بحث بسيار مناسب است . وى مىنويسد :
الخامس : هل يجوز له الاختفاء من الناس بقصد أن لا يثبت الهلال عنده أم يحرم ذلك ؟
لم أجد مصرّحا بأحد الأمرين ، ولكنّ احتمال الجواز في غاية القوّة . « 3 »
همچنين آية الله سيد محمّد كاظم يزدى صاحب عروه در پاسخ به استفتائى ، سخنى دارند كه براي بحث ما كارساز است :
سؤال : ما قولكم ( دام ظلّكم ) سلخ رمضان بعد از ظهر معلوم شد كه در مسجد مؤمنين قريب دويست [ نفر از ] مؤمنين به وجه تصديق رؤيت ، روزه را افطار كردهاند . زيد اين خبر [ را ] شنيد ، مگر آن كه هيچ التفات نكرده ، با نيّت صوم به خانهء خود نشست وبه غرض تحقيق در آن مسجد كه نصف ميل فاصله داشت نرفت ، اين تقاعد وعدم تحقيق أو به حدّ معصيت مىرسد ، يا خير ؟
جواب : اگر از آن خبر براي زيد علم به ثبوت رؤيت هلال حاصل نشده باشد - چنانچه [ چنان كه ] ظاهر سؤال است - با تقاعد وعدم تحقيق ، روزه گرفتن معصيت نيست ما دام كه مطلب معلوم نشده است ؛ چون فحص از ثبوت رؤيت وعدم آن واجب نيست . وعمل به استصحاب بقاء شهر ، يا بقاء وجوب صوم مانعى ندارد ؛ زيرا كه در جواز عمل به استصحاب در موضوعات ، فحص شرط نيست . كما اين كه در ليله ، يا يوم ثلاثين از هلال شعبان نيز چنين است . پس جايز است به مقتضاى استصحاب روزه نگيرد بدون فحص . واز اين باب است جواز خوردن وآشاميدن در سحر ماه مبارك ،
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) : 148 .
( 2 ) . آل عمران ( 3 ) : 132 .
( 3 ) . رؤيت هلال ، ج 3 ، ص 2120 .