11 . مرحوم حاج سراج انصارى رحمه اللّه در سال 1350 به حج مشرف شده ودر اين زمينه ، ضمن گفتگويش با حمزه غوث ، سفير عربستان در إيران ، به سال 1367 ، اظهار داشته است :
. . . من خودم در سال 1350 عازم مكّه بودم . شبى ميان مكّه ومدينه به مناسبت احتمال شب اوّل ماه ذي الحجة الحرام بودن ، ميان بيابان تمامى حجّاج از اتومبيلها پياده شده واستهلال نمودند واحدى ماه را نديد . چيزى كه مايهء بدگمانى اين جانب شد ، آن بود كه يك نفر حملهدار كه يك چشم هم نداشت پهلوى خود من ايستاده واستهلال نمود ودر نتيجة گفت كه ماه پيدا نيست وچون به مكّه رسيديم يكى از شهود همين حملهدار بود وروى شهادت يك چنين شهودي فتوا داده مىشود « 1 » .
12 . مرحوم سيد فضل الله حجازي رحمه اللّه در سال 1362 ق / 1322 ش با عدهاى از شهرضا عازم حج شدند . بنا به گزارش ايشان در سفرنامهاش : « الرحلة الحجازية » ، در اين سال نيز در ثبوت هلال ذي حجه ميان شيعه وأهل سنت اختلاف شد ، ودر همان سال واقعهء قتل فجيع ميرزا أبو طالب يزدى رحمه اللّه اتفاق افتاد . از برخى گزارشها بر مىآيد كه اختلاف مذكور در به شهادت رساندن ميرزا أبو طالب مؤثر بوده است . مرحوم حجازي در اين زمينه مىنويسد :
پنجم ذي حجه يا به قول عامه ششم ، روز جمعه بود . . . هفتم ذي حجه ، كه هشتم در نزد عامه بود ، عازم منا شديم ، . . . على الصباح از مشعر كوچ كرده ، آمديم منا . امروز را عامه رسما عيد مىدانند . توپ عيد را زدند ، مناسك عيد به جا مىآورند ولى ما يقين داريم كه امروز نهم است . مىخواهيم برويم ولى خوف داريم كه منع كنند . تا بعد از ظهر مانديم ، آنگاه حركت كرديم به سوى عرفات ، در بين راه به ماشينى برخورده ، سوار شديم ، طولى نكشيد كه وارد عرفات شديم . از دور چادرهايى به نظر مىآيد . جمعيت زيادى مشاهده مىشود . حوزه حوزه مشغول دعا وتلاوت وزيارة وتوبه وانابت هستند ، أصلا حال خوشى امروز در عرفات مشاهده مىشود . معلوم مىشود امروز عرفه است . عجب حال توجه وانقلاب وزارى وتضرّعى به مردم دست داده ! آخر
هامش
( 1 ) . حاج مهدى سراج انصارى ، ص 247 ، 248 .