روايات ، مطلق است وشامل رؤيت با چشم مسلح هم مىشود ! » واگر اشكال شود كه رؤيت وسمع در روايات تعيين حدّ ترخص وروايات قطع تلبيه هم مطلق است ، چرا آنجا را با چشم مسلّح معتبر نمىدانيد ، در پاسخ در مىمانند . همچنين مخالفان اعتبار رؤيت با چشم مسلح هم به اين دليل اكتفا كردهاند كه رؤيت منصرف به رؤيت متعارف در زمان شارع است ؛ « 1 » ولى دليلي براي انصراف ذكر نكردهاند كه مىتوان به آن اشكال كرد كه چرا در روايات دستهء اوّل مانند نظر به نامحرم ، قائل به انصراف نمىشويد ؟
6 . قول مشهور فقيهان عصر ما عدم اعتبار رؤيت با چشم مسلح است كه از جملهء اين فقيهانند حضرات آيات : امام خمينى ، خوئى ، شهيد سيد محمّد باقر صدر وشهيد سيد محمّد صدر رحمهم اللّه « 2 » .
آية الله خوئى رحمه اللّه گويد :
- لا عبرة بالرؤية بالعين المسلّحة . . . نعم ، لا بأس بتعيين المحلّ بها ثمّ النظر بالعين المجرّدة ، فإذا كان قابلا للرؤية ولو بالاستعانة من تلك الآلات في تحقيق المقدّمات كفى وثبت به الهلال ، كما هو واضح « 3 » .
امام خمينى رحمه اللّه نيز مىنويسد :
لا اعتبار برؤية الهلال بالآلات المستحدثة ، فلو رئي ببعض الآلات المكبّرة أو المقرّبة نحو التلسكوب مثلا ولم يكن الهلال قابلا للرؤية بلا آلة لم يحكم بأوّل الشهر ، فالميزان هو الرؤية بالبصر من دون آلة مقرّبة أو مكبّرة ، نعم لو رئي بآلة وعلم محلّه ثمّ رئي بالبصر بلا آلة يحكم بأوّل الشهر . « 4 »
7 . ممكن است مراد برخى از كساني كه رؤيت با چشم مسلح را معتبر مىدانند در صورتي باشد كه قمر در مدار خود به درجهاى رسيده باشد كه با چشم غير مسلح قابل رؤيت است ولى بر اثر موانعى مثل بخار وابر فقط با تلسكوپ ديده مىشود نه با چشم عادى . بنابراين ، آنها با كساني كه رؤيت با ابزار را معتبر نمىدانند اختلافى نخواهند داشت ؛
هامش
( 1 ) . ر ك : رؤيت هلال ، ج 2 ، ص 1188 - 1192 ، 1268 - 1269 ، 1478 - 1479 .
( 2 ) . ر ك : رؤيت هلال ، ج 4 ، بخش سوم .
( 3 ) . رؤيت هلال ، ج 2 ، ص 1478 .
( 4 ) . رؤيت هلال ، ج 4 ، ص 2694 - 2695 ؛ تحرير الوسيلة ، ج 2 ، ص 607 - 608 ، مسأله 18 .