بدان وارد شده و جزاير فراوانى ايجاد كرده است ، آن قاره نيز براى حفظ توازن در سمت غرب به داخل بحر الجنوبى پيشروى كرده است .
بيرونى بر اين عقيده بود كه چون دريا در اين ناحيه با جزرومدّى دايمى وارد جبال [ القمر ] و درهها مىشود و توفانى است ، باعث غرق كشتيها مىشود و دريانوردى را ناممكن مىسازد ، ولى با وجود اين ، از طريق همين راههاى باريك با اقيانوس اطلس ارتباط دارد . وى سپس مىافزايد كه گو اينكه كسى شخصا آن را مشاهده نكرده است ، ليكن در سمت جنوب و وراى اين جبال ، نشانههايى حاكى از اتصال اين دو دريا كشف شده است . بدينسان بيرونى بر آن بود كه اقيانوس محيط ، پيرامون قارهء مسكون را فرا گرفته است ؛ « 1 » و در نقشهاى كه از درياها كشيده ، به جاى « سرزمين ناشناختهء » سنتّى ، دريايى كشيده است كه بيشتر ربع جنوبى را فرا مىگيرد ، اقيانوس هند با اقيانوس اطلس ارتباط دارد ، و افريقا كوچك مىشود . « 2 » بسيارى از جغرافيدانان و نقشهنگاران بعدى از نظريهء بيرونى پيروى كردند ( براى مثال ابو الفدا ، تقويم البلدان « 3 » ؛ ياقوت ، معجم البلدان ، ج 1 ، ص 506 ؛ و نقشهء درياها مبتنى بر نظر بيرونى . « 4 » حذف « سرزمين ناشناخته » در بسيارى از نقشههاى متأخر عالم و تغيير شكل قارهء افريقا در آنها ، چه بسا از اين نظريه متأثر بوده است .
هامش
( 1 ) . القانون المسعودى ، حيدر آباد 1955 ، ج 2 ، ص 538
( 2 ) . براى نقشهء بيرونى از درياها - شكل 1
( 3 )J . Reinaud , Geographie d`Aboulfeda , Paris , 1840( 4 )Wadie Jwaideh , The Introductory Chapters of Yaqut`s Mu`jam al - Buldan , Leiden , 1975 , 30 - 32