كند واحتياطاً سعى را نيز اعاده كند ودر صورت جهل به موضوع نجاست اعاده ندارد وطواف ونماز صحيحند واگر جاهل به حكم بود نيز طواف ونماز وسعى را اعاده نمايد . واللَّه العالم .
الشيخ الفاضل : در صورت نسيان طواف صحيح است ، ولى نماز را اعاده كند .
واعمال مترتبه را كه با اعتقاد به صحت انجام داده صحيح است . اما در صورت جهل به حكم ، طواف ونماز را اعاده كند ، ولى اعمال مترتبه مثل صورت قبل است .
الشيخ المكارم : اعاده لازم نيست .
س : احرام براي عمره يا حج واجب تكليفي است يا شرطي ؟ وفرق بين تكليفي وشرطي كجا ظاهر مىشود ؟
السيد السيستاني : احرام از اجزاء واجب عمره وحج است واحتمال اينكه واجب شرطي باشد درست نيست وثمرهء واجب شرطي اين است كه مثل وضوى نماز مىشود اگر به نيت ديگرى احرام بست مىتواند عدول به نيت ديگرى كند .
السيد الخامنهاي : هيچكدام وتا اعمال را انجام نداده به احرام باقي است وبدون احرام نمىتواند وارد مكة شود .
وجوب احرام براي عمره يا حج ، هم واجب تكليفي است ، زيرا كه از مناسك است ، وهم واجب شرطي است ، زيرا كه صحت بقيهء اعمال در صورت تذكر قبل از عمل وامكان تدارك احرام منوط به احرام است .
* * * الشيخ البهجت : شرط ذكرى است در حج تمتع بنا بر أقوى ودر عمره شرط مطلق است بنا بر أحوط .
الشيخ التبريزي قدس سره : احرام جزء مناسك عمره وحج است مثل ساير اعمال
آراء المراجع في الحج — صفحة 306
مساهمون: الشيخ علي افتخاري الگلپايگاني
ص٣٠٦