مختلف اسلامى ، جمعآورى كرده است . مثلًا هم از شيعهء اماميه و زيديه و واقفيه و . . . روايت كرده و هم از اهل سنت از گروههاى مختلف ، و نيز ، به احاديث رسول خدا ( ص ) و اهلالبيت ( ع ) بسنده نكرده بلكه آن را به اقوال صحابه و تابعين و ديگر شخصيتها هم تسرّى داده است .
مؤلف كتاب از ناحيه فكرى و عقيدتى يا « زيدى » است و يا به آنها گرايش دارد و حداقل در ميان آنها مىزيسته است ، و اين براى كسى كه كتاب او و مشايخ و استادان و احاديث و اسناد آن را بررسى نمايد ، آشكار و مبرهن است . اين كتاب به كتابهاى زيديه شبيهتر است و در آن نصّ صريحى بر ائمه اثنىعشر وجود ندارد . او اگرچه از امام باقر و امام صادق ( ع ) روايات بسيارى آورده و بر امامت و عصمت آنان تأكيد مىكند ، ولى در مقابل ، رواياتى را از « زيد » مىآورد كه عصمت را از ديگر امامان اهلالبيت ، به جز آن پنج تنِ آل عبا ، نفى مىكند . و ممكن است دليل آنكه او را در كتب رجال معرفى نكردهاند آن باشد كه او « امامى » نبوده تا مورد توجه اماميه قرارگيرد ؛ چنان كه « سنّى » هم نبوده تا مورد توجه اهل سنت باشد ؛ بلكه او از ميانهروهاى زيديهء كوفه بوده است . و البته بسيارى از آثار زيديه محو و نابود شده است . حال چگونه مىتوان به مَرويات چنين كتابى اعتماد كرد ؟ ! « 1 » رابعاً - آنچه كه « اصل سُلَيم بن قَيس » ناميده مىشود :
سليم از ياران اميرالمؤمنين على بن ابى طالب ( ع ) بود ، ولى كتاب منسوب به او پس از وفاتش منتشر گرديد .
شيخ مفيد گويد : « اين كتاب قابل اعتماد نيست . و عمل به اكثرش جايز نيست . چون در آن تخليط و تدليس شده است . و براى متدين شايسته
هامش
( 1 ) . مراجعه كنيد : مقدمه كتاب مذكور ، چاپ تهران 1410 ه - .