يَمْحُو ما يَشاء وَ يُثْبِت ما يشاء ؛
خداوند هيچ پيامبرى را مبعوث نكرده مگر آنكه سه چيز را از او خواسته است : اقرار به عبوديت خدا ، نفى هر گونه شريك و همتا براى او ، و اينكه خداوند هر چه را بخواهد محو كرده و هرچه را بخواهد برقرار مىدارد . « 1 »
و در روايت سومى « محو و اثبات » را « بداء » ناميده كه فشرده آن چنين است :
ما تَنَبَّأ نَبىٌّ قَطٌّ حتّى يُقرَّ للّهِ تَعالى . . . بِالْبَداء . . . ؛
هيچ پيامبرى هرگز نشان پيامبرى نگيرد مگر آنكه براى خداى متعال به اين امور اعتراف نمايد : . . . يكى از آنها اعتراف به « بداء » است . . . . « 2 »
از امام رضا عليه السلام روايت كردهاند كه فرمود :
ما بَعَثَ نَبِيّا قَطٌّ الّا بِتَحْريم الخَمر ، وَ أنْ يُقرّ لَهُ بِالبَداء ؛
خداوند هرگز پيامبرى را نفرستاده مگر با حرمت شراب و اينكه به « بداء » [ محو و اثبات ] در حق خدا اعتراف نمايد . « 3 »
و در روايت ديگرى ، امام صادق عليه السلام از زمان « محو و اثبات » نيز خبر داده و فرموده :
إذا كانَ لَيْلَة القَدر نَزَلَتِ الْمَلائكةُ وَ الرُّوحُ وَ الْكَتَبَةُ إلى سَماءِ الدُّنيا فَيَكْتُبُونَ ما يَكُونُ مِن قَضاءِ اللّه تَعالى فى تِلْكَ السَّنة فَإذا أرادَ اللّه أنْ يُقَدِّمَ شَيْئا أوْ يُؤخِّرَهُ أوْ يَنْقُصَ شَيْئا أمَرَ الْمَلك أنْ يَمْحُو ما يَشاءُ ثُمَّ أثْبَتَ الَذى أرادَ ؛
شب قدر كه مىشود فرشتگان و روح و نويسندگان به آسمان دينا فرود مىآيند و هر چه را خداى متعال در آن سال مقرر فرموده مىنويسند ، و اگر خدا بخواهد چيزى را پيش انداخته يا واپس بدارد ، يا چيزى را بكاهد ، به فرشته مأمور فرمان مىدهد آن را همان گونه كه خواسته « محو و نابود » يا « برقرار » بدارد . « 4 »
هامش
( 1 ) . بحار ، ج 4 ، ص 108 ، به نقل از توحيد صدوق .
( 2 ) . بحار ، ج 47 ، ص 108 ، به نقل از توحيد صدوق .
( 3 ) . بحار ، ج 4 ، ص 108 ، به نقل از توحيد صدوق .
( 4 ) . بحار ، ج 4 ، ص 99 ، به نقل از تفسير على بن ابراهيم .