صحف ادريس را ، به اندازه حاجت يك آبادى كوچك نازل كرد . و به همين ترتيب . . . تا زمان حضرت نوح عليه السلام كه مردم ، شهرنشين شدند ، آن شريعت را متناسب با نياز مردم شهرنشين ، كه مثلًا ، معاملات ربوى دارند ، نازل كرد .
قرآن كريم درباره آن شريعت مىفرمايد :
شَرَعَ لَكُمْ مِنَ الدِّينِ ما وَصَّى بِهِ نُوحاً ؛
« 1 »
خداوند براى شما همان آيينى را مقرر كرد كه بر نوح وصيت فرموده بود .
البته بين شرايعِ انبياء ، اختلافى نيست و در سورهاى ديگر مىفرمايد :
وَ إِنَّ مِنْ شِيعَتِهِ لَإِبْراهِيمَ ؛
« 2 »
ابراهيم پيرو شريعت نوح بود .
و به ما مىفرمايد :
فَاتَّبِعُوا مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً ؛
« 3 »
آيين توحيدى ابراهيم را پيروى كنيد .
به پيامبر صلىاللهعليهوآله هم مىفرمايد :
وَ اتَّبَعَ مِلَّةَ إِبْراهِيمَ حَنِيفاً ؛
« 4 »
آيين توحيدى ابراهيم را پيروى كن .
شرايع آسمانى ، تناقضى با هم نداشتهاند ، بلكه در تكامل بودهاند . در شريعت خاتم الانبياء ، بعد از آنكه پيامبر صلىاللهعليهوآله در روز غدير خم ، على عليه السلام را از جانب خدا به جانشينى تعيين كرد ، اين آيه نازل شد :
الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً
« 5 »
امروز دين شما را كامل كردم ؛ و نعمت خود را بر شما تمام نمودم ؛ و اسلام را به عنوان آيين جاودان شما پذيرفتم .
هامش
( 1 ) . سوره شورى ، آيه 13 .
( 2 ) . سوره صافات ، آيه 83 .
( 3 ) . سوره آل عمران ، آيه 95 .
( 4 ) . سوره نساء ، آيه 125 .
( 5 ) . سوره مائده ، آيه 3 .