اطراف بيت ] حفر كرد ، پوستهاى از سنگ سبز پيدا شد ، از قريش درباره آن توضيح خواست ، هيچ كس را آگاه بر آن نيافت ، نزد پدرم فرستاد و از او پرسيد ، پدرم گفت : « اين قبر اسماعيل است ، آن را جابه جا مكن . » او نيز چنين كرد . »
ابن زبير گفته است : « اين [ ديوار ] نيم دايره اشاره به آن دارد كه ، آنچه به ركن شامى مسجدالحرام مىپيوندد قبور دوشيزگان اسماعيل است . »
روايت شده كه محل دفن ، ميان ناودان تا درب غربى حجر اسماعيل است .
ابو عبداللّه محمد بن اسحاق الفاكهى ( متوفاى 272 هجرى ) در كتاب خود « 1 » باب : « معرفى قبور دوشيزگان اسماعيل » مىنويسد : روايت شده كه ابن زبير گفته است : « اين نيم دايره كه به ركن شامى پيوسته ، قبور دوشيزگان اسماعيل است . » ابن ابىعمر در حديث خود گويد : از سفيان راوى پرسيدند : « اين مكان كدام است ؟ » او با دست خود به حجر ، روبروى ركن غربى كه به ركن يمانى دارالعجلة ، مىپيوندد ، اشاره كرد . »
اين مطلب را « 2 » عبدالرزاق نيز ، در مصنف ( ج 5 ، ص 120 ) و ازراقى در ( ج 2 ، ص 66 ) كتاب خود آوردهاند .
ابن جوزى در باب : « معرفى بزرگان مدفون در حرم » و ازراقى در اخبار مكه روايتى دارند كه فشرده آن چنين است :
« هر پيامبرى كه امتش هلاك مىشدند به مكه مىآمد و با مؤمنين همراه خود به عبادت مىپرداخت تا وفات مىكرد . هود و صالح و شعيب از آنان بودند . و در بين ركن و مقام [ ابراهيم ] و زمزم و حجر [ اسماعيل ] قبر نود و نه نفر از انبياء است . »
ابوبكر فقيه از پيامبر اكرم صلىاللهعليهوآله روايت كرده كه فرمود : « هيچ پيامبرى از قوم خود جدا نشد مگر آنكه به سوى كعبه آمد و خدا را عبادت كرد تا از دنيا رفت . قبر هود و شعيب و صالح در بين زمزم و مقام [ ابراهيم ] است . قبر سيصد تن از پيامبران در كعبه است و بين ركن يمانى تا ركن اسود هفتاد تن از پيامبران مدفونند . » « 3 »
* * *
هامش
( 1 ) . من اخبار مكة فى قديم الدهر و حديثه ، چاپ بيروت ، 1414 هجرى .
( 2 ) . بنابر آنچه در پاورقى اخبار مكه ، ص 123 آمده است .
( 3 ) . مختصر كتابالبلدان ، تأليف ابوبكر بن فقيههمدانى ت : 340 هجرى چاپبريل ، ليدن ، 1302 هجرى ، ص 17 .